Meteorun Adına 'Sarıçiçek' Adı Verildi

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 2007 yılında 500 milyon dolar bütçeli proje kapsamında uzaya gönderdiği iki keşif aracıyla, dünyaya yakın yörüngedeki Vesta ve Ceres asteroitlerini yakın t

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 2007 yılında 500 milyon dolar bütçeli proje kapsamında uzaya gönderdiği iki keşif aracıyla, dünyaya yakın yörüngedeki Vesta ve Ceres asteroitlerini yakın takibe aldı.

9 yıl sürecek keşif programına DAWN adı verildi. Üç yıl önce Vesta asteroidinin yörüngesine giren uzay araçları, görüntüler almaya ve uzaktan asteroidin yüzey yapısı, kimyasal bileşimleri ve atmosferi gibi konularda bilgi toplamaya başladı.

Yeryüzünden binlerce kilometre uzakta, uzay boşluğunda bu araştırmalar devam ederken Vesta asteroidinden bir parça Bingöl'ün Sarıçiçek Köyü yakınlarına düştü.

2 Eylül gecesi 11.20 sıralarında atmosferde ışıklar saçarak patlayan ve Sarıçiçek Köyü yakınlarına düşen meteorun dünya yolculuğu Bingöl, Muş, Van, Erzincan, Erzurum, Malatya ve Diyarbakır'dan çıplak gözle bile izlenebildi.

TÜBİTAK'A BİLDİRDİ

Bingöl'de devlet memuru olan Tuğçe Özduman, gökyüzünde yaşananların şokunu atlatır atlatmaz TÜBİTAK'ı arayarak gördüklerini yetkililere bildirdi. TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nde görevli astronomlardan Murat Parmaksızoğlu ile İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyelerinden Doç. Dr. Ozan Ünsalan köyde yaptıkları incelemelerin ardından düşen parçaların fotoğraflarını Bingöl Üniversitesi'nin de işbirliğiyle NASA'da meteor biriminin başındaki Peter Jenniskens'e gönderdi.

Meteorun ender türlerden biri olma ihtimali üzerine hemen Türkiye'ye gelen Jenniskens, Doç. Ünsalan ve Bingöl Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. İskender Demirkol ile birlikte Sarıçiçek'te araştırma yaptı.

METEORUN İSMİ: SARIÇİÇEK

Uluslararası Astronomi Birliği'nin isimlendirme ve sınıflandırma kurallarına göre düşen meteorlara, “uzayla dünya arasında bir iletişim aracı” atfıyla düştüğü yerin en yakınındaki postanenin ismi veriliyor. Bu kural Sarıçiçeklilerin isteği üzerine esnetilerek meteorun adı “Sarıçiçek” araştırmaları yapan uluslararası konsorsiyumun adı da “Sarıçiçek Meteoridleri Konsorsiyumu” oldu.

NASA'nın ilk analizlerine göre 230 kiloluk ana kütleye ve 50 santimetrelik çapa sahip meteor, yeryüzüne 40 kilometre kadar yaklaştıktan sonra parçalandı.

Saniyede 17.9 kilometre hızla dünyaya düşen parçalar “Howardite” minerali özelliği nedeniyle ender rastlanan meteor türlerinden biri.

GÖKTAŞI E-BAY’DA

Bingöl’den meraklıları tarafından satın alınan göktaşı parçalarından bazıları, ünlü alışveriş sitesi E-BAY’da satışa sunuldu. Bazı kolleksiyoncuların yakından ilgilendiği göktaşı parçalarından yüzük, kolye gibi takıların yapıldığı ve takılarla eşlerin evlilik teklifi bile yaptıkları iddia ediliyor.

TAŞI İLK O ARADI, DELİ MUAMELESİ GÖRDÜ

Sarıçiçek köyünde ikamet eden Nezir Ergün, göktaşını ilk bulan insanlardan biri. Meteor parçalarının değerli olabileceği ihtimaliyle toplayan Ergün, günlerce köylüler tarafından deli ilan edildi. 40 gün deli muamelesi gördüğünü belirten Ergün, “Bu taşı ilk aradığımızda, köylüler deli diye bizimle dalga geçiyordu. 40 gün deli muamelesi gördük ve sonuçta değdi, para etti. İlk etapta Ruslar geldi taşları 15 ile 35 dolar aralığında aldı. Sonra ikinci bir grup 20 ile 35 dolar, üçüncü grupta 30 ile 42 dolar aralığında aldılar. Ruslar gitmeden gramını 60 dolardan alacaklarını söylediler ondan sonra Almanlar geldi verilen her fiyata 10 dolar daha fazla vereceklerini söylediler. Amerika ve Alman bilim adamları ortaklaşa geldiler ve gramını 50 dolardan aldılar" dedi.

Göktaşı parçacıklarının kendilerinden 35 dolara alınarak, Rusya’da 150 dolara satıldığını savunan Ergün, köylülerden alınan taşların internet sitelerinde satışa sunulduğunu söyledi. Bazı yetkililerin taşları Türkiye’deki üniversitelere bağışlanması konusunda teklifte bulunduklarını belirten Ergün, “Ninelerimiz, ihtiyaçlarını karşılamak için her gün taş arıyor. Taş sayısı fazla olsa köylü bağışta bulunsun. Ben şahsen İstanbul ve İtalya üniversitelerine 300 gram bağışta bulundum. Çünkü taşın değerli olduğunu bilmiyordum. Bu taşlarımız Avrupa ülkelerine gitmesin. Türkiye’de kalsın 50 dolardan alsınlar. Sonradan diyecekler taşlarımız neden yurt dışına gitti. Siz taşları almazsanız elbette gidecek. Sonra da Avrupa niye ilerledi diyecekler siz alın siz de ilerleyin” diye konuştu.

HERKES TAŞ ARIYOR

Sarıçiçek, Hacıçayır, İncesu, Yeniköy, Kervansaray ve Ekinyolu köyleri başta olmak üzere kent merkezi ile çevre illerden insanların göktaşı aramaya geldiğini belirten Ergün, köylülerin şimdiye kadar 1 milyon liranın üzerinde kazanç elde ettiğini söyledi. Kendisinin elde ettiği kazançla evinin kapı ve penceresini değiştirdiğini belirten Ergün, “Bir miktar borcum da vardı onu da ödedim. Bir miktar da ayırdım ileride araba alabilirim” dedi.

İstanbul’dan meteor parçacıklarını toplamaya geldiğini belirten Enser Ergün ise, “Taşların değerli olduğunu duymuştum. Ruslar, 20 ile 40 dolar arasında baya taş aldılar buradan. Amerikalılar ise 50-60 dolardan aldılar. Bunların yurt dışında 150 dolara sattıklarını da biliyoruz” ifadelerini kullandı.

İnsanların işini gücünü bırakarak taş topladığını belirten Ergün, “Birçoğu da taş buldu. İstanbul’daki hayalimiz olan evi almak için buraya geldik. 150 grama yakın taş topladım şimdilik” diye konuştu.