Röportaj: İş Sağlığı ve Güvenliği
Murat OSGB Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Çintay ile İş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Bir Röportaj gerçekleştirdik
Murat OSGB Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Çintay ile İş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Bir Röportaj gerçekleştirdik. İşte her yönüyle İş Sağlığı ve Güvenliği:
Merhaba Kadir Bey, Bize İş Sağlığı ve Güvenliğinden Kısaca Bahseder misiniz?
İş sağlığı ve güvenliği hayatımızda büyük önem taşıyan en önemli meselelerin başında yer alan ciddi bir kavramdır. Çalışma hayatımızın vazgeçilmezi olan iş sağlığı ve güvenliğinin tanımını yapacak olursak. "işyerinde işin yürütülmesi sırasında çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla yapılan sistemli ve bilimsel çalışmalardır" diyebiliriz.
İş Sağlığı ve güvenliği; 29 Haziran 2012 tarihinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılarak 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren uygulamaya konması ve akabinde yönetmeliklerinin çıkarılmasıyla ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı modern hükümlerle donatılmış bulunmaktadır.
İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının amacı nelerdir?
İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarının amacını kısaca birkaç temel başlık altında açıklayabiliriz.
Çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak: İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının ana amacını oluşturur. Çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarına karsı koruyarak ruh ve beden bütünlüklerinin sağlanması amaçlanmaktadır.
Üretim güvenliğini sağlamak: Bir işyerinde üretim güvenliğinin sağlanması beraberinde verimin artması sonucunu doğuracağından özellikle ekonomik açıdan önemlidir.
İşletme güvenliğini sağlamak: İşyerinde alınacak tedbirlerle, iş kazalarından veya güvensiz ve sağlıksız çalışma ortamından dolayı doğabilecek makine arızaları ve devre dışı kalmaları, patlama olayları, yangın gibi işletmeyi tehlikeye düşürebilecek durumlar ortadan kaldırılacağından işletme güvenliği sağlanmış olur.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasına Göre İşveren ve Çalışanların Yükümlülükleri Nelerdir?
Yasaya göre İşverenler, çalışanların çalıştıkları iş ile ilgili hem sağlık hem de güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdürler. Bu çerçevede Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü organizasyonu yapmalı, gerekli araç ve gereçleri temin etmelidir. İşverenler Sağlık ve Güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirerek mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz. İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür. Çalışanların, İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek. Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak. İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermekle görevlidirler.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası kapsamında Hangi İşyerleri İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti Almak Zorundadır?
6331 sayılı yasa kapsamında faaliyetleri Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan tüm işyerleri ile 50 ve üzeri çalışanı olan az tehlikeli sınıfta yer alan tüm işyerleri iş sağlığı ve güvenliği hizmetini almak zorundadır.
İş Sağlığı ve Güvenliği hizmetlerinden Hangi İşyerleri İstisna Tutuldu?
İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasında az tehlikeli sınıfta faaliyet gösteren çalışan sayısı 50 kişinin altında olan işletmeler ile kamu kurumları Temmuz 2020’ye kadar iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinden muaf tutuldular. Ancak “50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde; (işe giriş, periyodik muayeneler ve tetkikler hariç) iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, işverenler veya işveren vekilleri tarafından (İSG sertifikası olması şartıyla) yürütülebilirler. İş sağlığı güvenliği hizmetleri zorunluluğu her ne kadar 2020‘ye kadar ertelense dahi bazı başlıkları verilen hizmetler OSGB firmalarından alınmaya devam edecektir. Bunlar;
İSG Risk Değerlendirme Raporu hazırlanması Acil durum planları, yangın, tahliye eğitimi ve tatbikatları Tüm çalışanların sertifikalı İSG Eğitimi alınması Çalışanlar arasından belirli kişilerin ilkyardımcı sertifikası alması Koruyucu donanım ve ekipmanların belirlenmesi, tedariki, eğitimi
Personel görev tanımlarının, İSG talimatlarının ve prosedürlerin hazırlanması İşyerinde kullanılması gereken iş güvenliği işaretlerinin belirlenmesi
Ortam ölçümleri, mühendislik kontrolleri ile işe – işyerine özgü diğer İSG gereklilikleri.
İşyerleri İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında Kimlerden Hizmet Alabilir?
İşletmelerin kendi bünyesinde İşyeri Hekimi, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı ve Çalışan sayısına göre Diğer Sağlık personeli bulunmaması durumunda İş Sağlığı ve Güvenliği hizmetlerini OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) lerden alabilmektedirler.
İşveren İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kapsamında Hizmet Almaz İse Yaptırımlar Nelerdir?
Kanuna ve yönetmeliklere göre cezalar Çok Tehlikeli Grupta yer alan işletmeler için en az 7-8 bin liradan başlayıp 100.000 liranın üzerine çıkabilen yaptırımlar uygulanmaktadır.
Bunlardan birisi İşyerinizde İş güvenliği uzmanı bulundurmamak 15.476 TL, İşyeri hekimi bulundurmamak 15.746 TL, Çalışan sayısı on kişi üzeri olan işletmelerde Diğer Sağlık Personelinin görevlendirilmemesi durumunda 7.734 TL risk değerlendirmesi yapmamak/yaptırmamak 9.282 TL, acil durum eylem planının oluşturulmaması 3.090 TL, gibi idari para cezaları mevcuttur.
Siz Murat OSGB Olarak Ne Tür Hizmetler Veriyorsunuz?
Murat OSGB olarak 2015 yılından bu yana Bingöl, Elazığ, Erzurum, Erzincan, Diyarbakır, Muş ve Tunceli de iş güvenliği hizmeti vermekteyiz. Hizmetlerimiz sıralayacak olursak;
-İş Güvenliği Uzmanlığı Hizmetleri, -İşyeri Hekimliği Hizmetleri, -Diğer Sağlık Personeli Hizmetleri, -Sağlık Raporu ve Periyodik Muayene Hizmetleri, -Risk Analizi Raporu Hazırlanması, -Acil Durum Eylem Planı Hazırlanması ve Yangın Tatbikat Hizmetleri, -
Mühendislik Ölçümleri ve Periyodik Kontrol Hizmetleri, -İş Sağlığı ve İş Güvenliği Eğitimleri, -Mesleki Eğitim Danışmanlık Hizmetleri, - Hijyen Eğitimleri, -Sertifikalı ilkyardımcı eğitimleri
Ayrıca Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan onay almış Türkiye’de sayılı halde bulunan mobil sağlık aracımız ile anlaşmalı olduğumuz işyerlerimizin işlerinde herhangi bir aksaklık ve iş kaybı olmadan bütün çalışanların sağlık taramalarını yapmaktayız.
Sağlık konularına değinmişken işverenlerimizin sağlık ile ilgili sorumluluklarına da değinelim
İşverenler çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar. Bu çerçevede İşverenler çalışnların İşe girişlerine, İş değişikliğinde, İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde, İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır:
Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.
Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.
Sektördeki bazı sıkıntılara değinelim. Özellikle izinsiz halde çalışan Mobil Sağlık Tarama araçlarına karşı dikkatli olmalılar. Hizmet alacakları araçların mutlaka izin belgelerini de istemeleri gerekmektedir. Ayrıca bünyesinde mobil sağlık tarama aracı bulunmayan OSGB ler kiralama yöntemiyle araç kiralayamazlar ve sağlık tarama hizmeti sunamazlar.
İşveren Hangi Durumlarda Sıkıntı Yaşar?
İş Kazası, Meslek Hastalığı, Çalışan Şikâyeti, Denetim, Sigorta işlemleri, Yangın gibi afetlerde; işverenden İSG kanunu yükümlülükleri sorgulanacaktır. İşveren veya yetkili işveren vekili, eğitim ve sınav ile alınabilen “İSG Sertifikasına” sahip ise kuruluşundaki İSG yükümlüklerini ve sorumluluğu üstlenebilecektir. Ancak işin ehline bırakılmasının daha akıllıca olacağı kanısındayız.
Tehlike Sınıfınızı Nasıl Öğrenirsiniz?
İşyeri tehlike sınıflarının tespitinde, o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır. Nace kodu ile sorgulama yaparak tehlike sınırlarını öğrenebilirler. Ya da 0426 214 1266’lı hattan Murat OSGB’yi arayarak da istediği bilgiyi öğrenebilirler
Son Olarak Söylemek İstediğiniz Bir Şey Var mı?
Maalesef kanuni bir zorunluluk olmasa ülkemizde çok az firma iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili gerekli çalışmayı yapacak vizyona sahiptir.
İşyerleri kanuna göre az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli şeklinde sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmaya c sınıfı iş güvenliği uzmanları az tehlikeliye, b sınıfı uzmanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerlerine, a sınıfı uzmanlar ve iş yeri hekimleri tüm işyerlerine hizmet verebilmektedir. İşverenler hizmet alırken bu hususlara dikkat etmelidir. Unutmayalım! Kazalar temenni ederek değil tedbir alınarak önlenir. Önlemek ödemekten ucuzdur. (Haber Merkezi)