Seyfan-Der'den Zazaca İçin 10 Maddelik Talep

Bingöl'de faaliyetlerini sürdüren Seyfan Köyü Kültür Sanat Kalkınma ve Dayanışma Derneği (Seyfan-Der) başkanı Orhan Açıkbaş, yerel yöneticiler için Bingöl'de Zaza dilinin yaşatılması ve geliştirilmesi

Bingöl’de faaliyetlerini sürdüren Seyfan Köyü Kültür Sanat Kalkınma ve Dayanışma Derneği (Seyfan-Der) başkanı Orhan Açıkbaş, yerel yöneticiler için Bingöl’de Zaza dilinin yaşatılması ve geliştirilmesi amacıyla 10 maddelik talep listesi hazırladı.

“SORUNLARDAN BİRİ DE ZAZA SORUNUDUR”

Hazırladığı talep formu hakkında değerlendirmelerde bulunan Dernek başkanı orhan Açıkbaş, ‘Zaza sorunu’ olduğunu ifade ederek, “Ülkemizde son bir kaç yıldır başlatılan Türkiye’nin demokratikleşme süreci içerisinde çözülmesi gereken sorunlarından birisi de şüphesiz Zaza Sorunudur. Çok halklı ve çok kültürlü Avrupa ülkelerinde, bilindiği gibi etnik sorunlar demokratik bir anlayışla anayasada, kanuni ve siyasi düzeyde eşitlik ve eşit muamele temelinde bir düzenleme yapılarak nihai ve kalıcı bir çözüme bağlanıp barışçıl ve huzurlu bir ortam oluşturulmuştur” şeklinde konuştu.

“ZAZALARIN TARİHİ VE ZAZACANIN KÖKENİ İLE İLGİLİ HERHANGİ CİDDİ ÇALIŞMALAR İÇERİSİNE GİRİLMEDİ”

Açıkbaş, açıklamasında Zazaca ile ilgili üniversitelerde bölümler açıldığını ancak Zaza tarihi ve dilin kökeni hakkında herhangi ciddi bir çalışmanın gerçekleştirilmediğini söyledi.

Açıkbaş, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Toplumsal sorunlarını çözemeyen, bunların çözümü için yapılan çalışmaları baskı ve yasaklarla engelleyen ülkeler ise daima ekonomik, sosyal ve kültürel bakımdan geri kalmış, ayrıca haksızlığa uğrayan halklar üzerinden çeşitli art niyetli dış mihraklar bu olumsuz durumu kendi lehleri için kullanmaya çalışmıştırlar. Devlet maalesef merhametli yüzünü halkımıza gösterememiş ve bu durum halkımız arasında devlet meşruiyetine karşı ciddi anlamda güven sarsıntısına sebep olmuştur. Kendini baskı altında hissetmiş bir toplum gerçek anlamda nasıl ilerleyebilir, nasıl gelişebilir ve toplumuna-ülkesine ne kadar faydalı olabilir, bu yetkililerce tartışılmalıdır. Devlet bu tür basit ama halkımız nezdinde çok önemli meseleleri gündemine getirmeli ve hızlı bir şekilde demokratikleşme sürecini devam ettirmelidir. Zaza halkı Türkiye’nin yıllardır bulunduğu iç siyasi gerilimli atmosferinden dolayı bugüne kadar meşru toplumsal örgütlenmesini gerçekleştirememiş ve kültürel faaliyetlerini bağımsız, özgür, huzurlu bir ortamda gerçekleştirebilmeyi yakalayamamıştır. Zazaca bir dildir, Zazalar bir halktır Bingöl Üniversitesi, Tunceli Üniversitesi ve Artuklu Üniversitelerinde Zaza diliyle ilgili bölümler açılmış fakat Zazaların tarihi ve Zazacanın kökeni ile ilgili herhangi ciddi çalışmalar içerisine girilmediğini görmekteyiz.”

“ÖĞRENCİLER VE VELİLER DUYARLI OLMALI”

Zaza dilinin seçmeli ders olarak seçilmesi konusunda öğrenci ve velilerin duyarlı olmasını isteyen Açıkbaş, “Ayrıca Lise düzeyindeki öğrencilerin 12 Şubat, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin ise 19 Şubat’a kadar seçmeli ders seçebileceğini Öğrencilerin ve velilerin seçmeli ders seçimi konusunda da duyarlı olmalarını istiyoruz. Öğrencilerimizin anadillerini öğrenerek yetişmelerini istiyoruz. Asıl olan ve yapılması gereken Zazacanın Zazaların yaşadığı coğrafyada haftada iki ders de olsa zorunlu olarak çocuklarımıza okutulmasıdır ve Zazaca ders öğretmenleri için yeni kadroların açılmasıdır. Zazalar bu ülkenin azınlık halkı da değildir bilakis Anadolu’muzun en köklü ve kadim halklarından biridir. Bir halk diliyle tanınılır, dili kaybolmuş bir halkın varlığından bahsedilmez Eğer bugünkü çocuklarımız Zazacayı öğrenemezlerse yaklaşık 50 yıl içerisinde dünyada Zazaca konuşan insan sayısında çok ciddi azalmalar olur ve Anadolu’muzun en kadim halklarından biri olan Zazalar dilsiz, benliğini unutmuş, tarihinden bihaber yaşamış ve kültürünü unutarak dünya tarihinden yok olmuş bir halk olacaktır” dedi.

“TRT, ZAZACA İÇİN SESSİZ”

TRT’nin Zazaca TV için sessiz kaldığını ifade eden Açıkbaş, “Aynı zamanda devlet birçok dilde (TRT Türk, TRT Arap, TRT Avaz, TRT Kurdi, TRT World gibi) bazı halkların kırılan gönlünü almak ve dillerin yaşayabilmesi için TRT TV kanalları açmıştır, fakat ne yazık ki Türkiye’nin 3. Kalabalık nüfusuna sahip olan Zazalar için ise herhangi bir devlet destekli TRT TV kanalı açılmamıştır, Tahmini yaklaşık 5-6 milyon nüfusa sahip halkımızın her ay elektrik faturalarında ödediği TRT vergileriyle dahi istenilseydi kolaylıkla TRT Zaza TV’si açılabilirdi. Ama maalesef bu hiçbir zaman yetkililerce düşünülmeye gerek duyulmamış!” ifadelerine yer verdi.

İSTE 10 MADDELİK LİSTE

Seyfan-Der tarafından hazırlanan 10 maddelik liste ise şöyle:

1-“Eski Zazaca yer isimlerinin Mahalle-Sokak-Cadde ve köylerimize resmi olarak verilmesi,
2-Çok dilli belediyeciliğe geçilmesi,
3-Belediye Başkanlığının sertifikalı Zazaca kurslar hazırlaması,
4-Seçmeli Zazaca dersler için yeni öğretmenler atanması ve öğrencilerin bu derslere teşvik edilmesi, 5-Bingöl Üniversitesinin Zaza halkı ve diliyle ilgili uluslarasın sempozyumlar düzenlemeye kaldığı yerden devam etmesi,
6-İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünce Zaza kültürümüzün tanıtımı için her yıl festivaller düzenlenmesi, yıpranmış yıkılmış tarihi eserlerimizin restore edilerek halkımız için bu kıymetli tarihi yerlerin gezi programları ile tanıtılması ve eski Zaza coğrafyasına ait değerli eşyaların sergilenmesi amacıyla Bingöl’de bir müze açılması,
7-Zaza sanatçılarına ve folkloruna maddi-manevi desteklerin sunulması,
8-Cuma günleri şehir merkezinde bulunan herhangi bir camiimizde Zazaca vaazların verilmesi,
9-Zazaca ile ilgili açılmış STK’ların faaliyetlerine yardımcı olunması, maddi-manevi olarak desteklenmeleri ve son olarak da;
10-Şehrimizin giriş-çıkışlarına Zazaca karşılamalı-uğurlamalı tabelaların asılması.”