"Ulusal Marketler, Merkezden Uzak Olmalı!"
Hemen hemen her mahallede açılan ve sayısı giderek artan ulusal marketler, yerel ve küçük esnafları ekonomik açıdan zor bir duruma sürüklüyor
Hemen hemen her mahallede açılan ve sayısı giderek artan ulusal marketler, yerel ve küçük esnafları ekonomik açıdan zor bir duruma sürüklüyor. Duruma tepki gösteren esnaflar ise, haksız bir rekabetin içerisine sürüklendiklerini ifade ederek yetkililere duruma müdahil olmaları konusunda uyarılarda bulunuyor.
“YEREL ESNAFLARA ZARAR VERİYOR”
Açılan ulusal marketlerin yerel esnaflara zarar verdiğini ifade eden Esnaf Selim Bucuka, “doğrusu, beni de etkiliyor yerel bir marketçi olduğum için... Ama daha çok yerel de küçük çaplı marketleri etkiliyor. Hem fiyat olarak, hem de daha ucuz daha ekonomik yerleri kiralayıp, işletme açmaları ciddi anlamda yerel esnaflara zarar veriyor. İşletme açtıkları yerlerde mal alımları da yerel esnaflara nazaran daha ucuz alıyorlar. Giderleri amortisman giderleri dahil olmak üzere haksız bir rekabet içinde yerel esnaflar. Artık bunlarında yasalar tarafından nasıl desteklendiğini ve nasıl oluşturulduğunu da bilmiyorum ama bunlara bir düzenleme getirilmesi gerekir” diye konuştu.
Avrupa’da böyle mağduriyetlerin yaşanmaması için bu tip marketlerin kent merkezine uzak bir yerde kurulduğunu ve Bingöl’de de bu sistemin uygulanması gerektiğini belirten Bucuka, “bu tabi bizi aşan bir konudur. Nedir? Daha farklı mali politikalar izlenmeli, daha şeffaf, daha temiz herkes işte dört dörtlük vergisini versin. Bir de bunlar neden desteklendiğini açıklıyayım. Şimdi bu iki ve yaz üç tane kişiye iş olanağı sağlıyor ve burada yola çıkarak halkı bulunduğu bölgeyi işgal etmeye çalışıyor. Esnaf ve sanatkârlar odasına burada çok iş düşmektedir görünen bu rekabettin eşitliğini sağlamak onlara düşüyor sonuç olarak. Avrupa açılınca ulusal marketlerin hepsi merkezden uzak bir bölge de açılıyor. Sonuç olarak Avrupa da yaşamadığımızı biliyorum bu yüzden buna hayıflanmak olmaz tabi. Bulunduğumuz bölge de bize bu imkânları veriyor ve bu eşitsizliğin mağduru yerel esnaflar olarak da bunu ne zaman kadar sürdüreceğimiz tam bir muamma. Bu yüzden vatandaşta bilinçli bir tüketici olmalı. Mantıklı düşündüğümüzde de zaten hiçbir ulusal market kendi müşterisine veresiye ve ya taziye ziyaretlerine gitmez. Giden olursa yardım eli uzatacak biri varsa yine o sırtını döndükleri yerel esnaflardır” dedi.
Satılan birçok ürünün küçük esnaflarda daha ucuz olduğunu belirten Esnaf Sadullah Bürkük, buna rağmen vatandaşların bu marketlerin cazibesine kapıldığını vurgulayarak, “bu marketlerin biz yerel esnaflara zararları çok… Sebze satışlarını ele alacak olursak, bizde 1 lira iken büyük marketlerde 2 lira 3 liradan satılıyor. Burada iş yapamıyoruz siftahsız eve gittiğimiz oluyor. Büyük marketlerin şehir dışına alınmasını istiyoruz yerleşim yerleri dışına alınmasını istiyoruz” diye konuştu.
Ulusal marketlerin kent merkezinde açılmasına tepki gösteren Esnaf Muhittin Kıtay, “büyük Marketlerin Şehir İçinde olmaları yanlış Avrupa da olduğu gibi tüm büyük marketlerin şehirden uzak tek bir yerde toplanmaları lazım onlar fabrikadan direk aldıkları için karları daha yüksek biz bir iki kutu alabilirken onlar kamyonlarla stokluyorlar” dedi.
“YETKİLİLERİN KONUYA BİR AN ÖNCE EL ATMALARINI İSTİYORUZ”
Yerel esnafların zarar görmemesi için yetkilileri duyarlı olmaya davet eden Esnaf Yılmaz Çakabay, “Yetkililerin bu konuya bir an önce el atmalarını istiyoruz ve bizlere sahip çıkmalarını istiyoruz” dedi. Çakabay, “büyük market zincirlerinin vatandaşlara attığı reklam içerikli mesajlarla müşterileri kendine çekmeleri bize göre haksızlık. Bizim böyle bir olanağımız olmadığı için elimizden bir şey gelmiyor ve bence büyük marketlerin şehir merkezlerinin dışına alınmaları istiyoruz” şeklinde konuştu.
“ARTIK SADECE ÇOCUKLARA HİZMET EDER OLDUK”
“Büyük marketlerin şehrin göbeğinde olmaları bizi gölgede bıraktı” diyen Esnaf Nurettin Bozağaç, yerel esnaflardan sadece çocukların alışveriş yaptığını dile getirdi. Bozağaç, “Bize zararları çok oldu. Büyük marketlerin şehrin göbeğinde olmaları bizi gölgede bıraktı. Bu nedenle büyük marketlerin bir an önce şehir dışına alınmasını istiyoruz. Atalarımızın dediği gibi; ‘büyük balık küçük balığı yutar’ bu böyledir. Artık sadece çocuklara hizmet eder olduk, sadece çocuklar gelip alışveriş yapar oldu. Gıda ve diğer ürünlerde hiçbir şey satamaz olduk” dedi.
KREDİ KARTI KULLANIMI DA ETKİLİYOR
Kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasının da durumu etkilediğini belirten Esnaf Bozağaç, “diyecek bir şey bulamıyoruz vatandaşlar akın akın o büyük marketlere gider oldu. Nerde ucuz buldularsa oraya koşuyorlar. Büyük marketlerde çeşit bol olduğu için haliyle vatandaş oraya gider oldu. Kredi kartlarıyla yapılan alışverişler büyük marketleri daha cazip hale getirdi. Bizde kredi kartı kullanılamadığı için halk oraya akın ediyor. Bu konuyu yöneticilere defalarca ilettik fakat ellerinden hiçbir şeyin gelmediğini dile getirdiler. Esnaf ve sanatkârlar odasına bizzat gittim durumu onlara izah ettim ama onlardan aldığım cevap ‘bizim elimizden bir şey gelmiyor’ oldu” diye konuştu.
“MARKETLERİN SAYISI ARTTIKÇA, KAPASİTEMİZ AZALIYOR”
Ulusal marketlerin sayıları çoğaldıkça ticaret açısından düşüşe geçtiklerini ifade eden Esnaf Serdar Bartaşı da, “bizlere baya bir zararları oldu. Müşteri yönünden fiyat yönünden çok zararları oldu. Vatandaşlar hem ürün çeşitliliği hem de kredi kartıyla rahat şekilde alışveriş yaptıkları için oraya yöneliyorlar. Bu durum bizi epey zora soktu buna bir önlem alınmasını istiyoruz. Vatandaşlardan bu düştüğümüz duruma duyarlı olmalarını rica ediyoruz. Büyük marketlerin sayısı gittikçe artıyor. Sayıları arttıkça bizim müşteri kapasitemiz azalıyor. Ticaret açısından düşüşe geçtik. Esnaf ve sanatkârlar odası olarak bize sahip çıkmalarını ve bizi daha iyi temsil etmelerini istiyoruz” diyerek duruma tepki gösterdi.
Şimdi yerel ve küçük esnaflar, yetkililerin duruma el atmasını ve ‘haksız rekabet’ ortamının son bulmasını istiyor.
Haber – Röportaj – Foto: Abdullah Çağatay, Kadir Deniz, Masum Turgay, Bedia Tekin (Stajyer Öğrenciler)