4+4+4 Zorunlu Eğitim Sistemi"ne Yönelik Kapsamlı Saha Araştırması Sonuçlandı: Katılımcıların Çoğu Sürenin Kısaltılmasını İstiyor

Eğitimciler Birliği Sendikası (Eğitim-Bir-Sen), 2012 yılından bu yana uygulanan 4+4+4 zorunlu eğitim modeline ilişkin öğretmen, okul yöneticisi, lise öğrencisi ve velilerden alınan görüşlerle hazırlanan araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Türkiye genelinde yapılan ve 36 bin 118 kişinin katıldığı araştırma, mevcut sistemin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dair güçlü bir toplumsal talep olduğunu ortaya koydu.

Katılımcılar Türkiye Genelinden

Araştırma, Türkiye’nin 81 ilinden öğretmen, yönetici ve velilerin; 75 ilden ise öğrencilerin katılımıyla gerçekleştirildi. Katılımcıların 17 bin 762’si öğretmen, 7 bin 34’ü yönetici, 5 bin 415’i lise öğrencisi, 5 bin 907’si ise lise çağında çocuğu olan velilerden oluştu. Katılım oranı, nüfus ve kamu çalışanlarının coğrafi dağılımına göre dengelendi.

Zorunlu Eğitim Süresi Uzun Bulunuyor

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, katılımcıların büyük çoğunluğunun mevcut 12 yıllık zorunlu eğitim süresini uzun bulması oldu.

Öğretmenlerin %93,8’i

Okul yöneticilerinin %97,1’i

Öğrencilerin %78,5’i

Velilerin %78,8’i


zorunlu eğitim süresinin kısaltılması gerektiğini ifade etti. Sürenin yeterli olduğunu düşünenlerin oranı ise oldukça düşük kaldı.

İş Dünyası ile Uyum Yetersiz

Katılımcıların büyük bir bölümü, mevcut eğitim süresinin toplumun ve iş dünyasının beklentilerini karşılamadığını belirtti.

Öğretmenlerin %75,2’si,

Yöneticilerin %82,8’i,

Velilerin %58,9’u


zorunlu eğitimin bu beklentilere uygun olmadığını düşündüğünü ifade etti. Ayrıca, sistemin öğrencilerin iş hayatına daha erken atılmasını engellediği, ara eleman bulmayı zorlaştırdığı ve okul terklerini artırdığı da sıkça dile getirildi.

Lise Son Sınıf Tartışılıyor

Araştırmada lise son sınıfın işlevi de sorgulandı. Katılımcıların çoğu, son sınıfın yapısının değişmesi gerektiğini savundu.

Öğretmenlerin %83,6’sı,

Yöneticilerin %84,7’si,

Öğrencilerin %75,9’u


son yılın okula devam açısından gereksiz olduğunu ifade etti. Katılımcıların çok büyük bir kısmı ise bu yılın üniversite hazırlık veya kariyer planlama yılına dönüştürülmesini önerdi.

Esnek ve Modüler Eğitim Modelleri Destekleniyor

Araştırmada yeni eğitim modeli olarak esnek ve bireyselleştirilmiş sistemler öne çıktı.

Öğrencilerin %83,7’si,

Öğretmenlerin %77,1’i
bu yapıyı desteklediğini belirtti. “3+1” (3 yıl zorunlu + 1 yıl isteğe bağlı) ve “2+2” modelleri en fazla destek gören sistemler oldu.


Eğitim-Bir-Sen'den Çağrı: Sistem Yeniden Yapılandırılmalı

Eğitim-Bir-Sen, bu kapsamlı araştırmanın sonucunda şu önerilerde bulundu:

Zorunlu eğitim süresi toplumun ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmeli,

Ortaöğretim yapısı esnek ve modüler hale getirilmeli,

Mesleki yönlendirme ortaokul seviyesinden itibaren sistemli şekilde sunulmalı.


Sendika, bu bulguların ilgili paydaşlarla paylaşılacağını ve eğitimin daha işlevsel hale getirilmesi için bir yol haritası oluşturulacağını açıkladı.