Anne Sütü ve Emzirmenin Önemi
Uzm
Uzm. Hem. Serap AKÇAKOYUNLU
Anne sütü, bebeklere gereksinimi olan tüm besin öğelerini tek başına ilk altı ay sağlayabilen en iyi besindir. Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt, bebek için çok önemlidir, çünkü bebeği hastalıklara karşı korur, bebeğin ilk aşısıdır. Anne sütü bebekler için yaşamsal öneme sahip. Bebeğin annesiyle sevgi bağı kurabilmesi için en iyi iletişim yolu emzirmedir. Ayrıca anne sütü ileriki yaşlarında, diğer besinlerle beslenen bebeklere göre daha zeki olmalarına katkı sunar.
Anne sütü, bebeğin ilk altı ay ihtiyacı olan protein, yağ, demir, vitamin gibi her türlü besin değerine içeren ideal besin kaynağıdır. İçindeki koruyucu maddeler nedeniyle bebeği enfeksiyonlardan korur. Anne sütünün hazmı kolaydır, kaynatmak gerekmez. Daima taze, temiz ve bebeğe vermek üzere hazırdır.
Tamamen doğal olan anne sütünde bebeğin büyümesi için gerekli olan maddeler inek sütünden daha fazladır. Anne sütünde yeterli miktarda su ve vitamin bulunduğu için, çok sıcak iklimlerde bile bebeğe su vermeye ve ayrıca ilk altı ayda meyve suyuna gerek yoktur. Anne sütü alan bebekler diğer besinlerle beslenen bebeklerden daha zeki olurlar.
Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt ishal, solunum yolu enfeksiyonu gibi hastalıklardan koruyor. Anne sütü ile beslenmiş çocuklar astım, alerji, çocuk diyabeti gibi hastalıklara karşı daha dirençli oluyor ve kanser oranının daha düşük olduğu biliniyor. Anne sütünün içinde yeterli demir olduğu için, emzirilen bebeklerde kansızlık görülmez. Ayrıca anne sütü alan bebeklerde, pişik, karın ağrısı ve kabızlık daha az görülür.
DSÖ ve UNICEF, anne sütü ile beslenmenin doğumdan hemen sonra başlanmasını, ilk altı ayda sadece anne sütü verilmesini ve emzirmenin altı aydan sonra uygun besin takviyeleriyle iki yaş ve üzerine kadar devam etmesini öneriyor.
Hamilelik döneminde anne adayı emzirme konusunda bilgilendirilmeli ve
bilinçlendirilmelidir. 32W hafta itibariyle gebeler anne sütünün önemi ,faydaları, doğru emzirme teknikleri, emzirmenin önemi ve süt sağma ,saklama teknikleri ile ilgili bilgilendirilmelidir.Bebek Dostu Hastane olan kurumlarda ilk yarım saat içinde emzirilmeye başlatılıp,anne ve bebek taburcu olana kadar aynı odada kalmaktadır.Sadece bakım ve muayenelerinin yapılması için bebek bakım odasına alınmaktadır.Onun dışında 24 saat anne ve bebek aynı odadır. Annelere emzirme ve bebeklerinden ayrı olduklarında da sütlerini muhafaza etme yöntemleri öğretilmektedir. Yeni doğmuş bebeklere anne sütü dışında herhangi bir yiyecek ve içecek verilmemesi konusunda aileler bilgilendirilmektedir. Bebeğin her isteğinde emzirilmesi, yapay meme veya emziğin emzirme döneminde bebeklere verilmemesi konusunda annelere eğitim verilmektedir.
Bebek Dostu Hastaneler tüm sağlık kuruluşlarında basit bir plan çerçevesinde anne sütünü, anne sağlığı hizmetleri, bebek bakımı ve Anne Sütü ile Beslenmenin On Adımını yaygınlaştırmaya çalışmaktadır:
Anne sütü ile beslenmenin yazılı yöntemleri hastane çalışanlarına düzenli olarak iletilir.
Sağlık çalışanları yöntemleri uygulamak üzere bu yeteneklerini geliştirme yönünde eğitilir.
Bütün hamile kadınlar anne sütü beslenmesinin uygulaması ve yararları hakkında bilgilendirilir.
Annelere doğumdan sonraki ilk yarım saat içinde emzirmeye başlamaları konusunda yardım verilir.
Bebeklerinden ayrılmış olsalarda anneler sütlerinin sürekliliği için ve süt verme konusunda bilgilendirilir.
Yeni doğan bebeğe tıbça gerekmediği sürece anne sütünün dışında hiç bir gıda ya da içecek verilmemelidir.
Anne ve bebeği yirmidört saat bir arada tutmaya özen gösterilmelidir.
Altı aydan sonra da bebek istediği sürece süt verilmelidir.
Anne sütü alan bebeğe emzik verilmemelidir.
Sütle beslenmeyi destekleyen gruplar kurup anneler hastane ya da klinikten ayrılırken bu gruplara yönlendirilmelidir.ANNE SÜTÜ; ANNENİN BEBEĞİNEVERECEĞİ İLK VE EN GÜZEL HEDİYEDİR…
UNICEF, WHO, SAĞLIK BAKANLIĞIÖNERİLERİ
Emzirmeye ilk yarım saat içerisinde başlanması
İlk 6 ay sadece anne sütü
6 aydan sonra 2 yaşına kadar tamamlayıcı besinlerle birlikte emzirmenin sürdürülmesi
ANNE SÜTÜ NEDEN BEBEKLER İÇİN İDEALDİR?
Anne sütü, en doğal , en taze ve en uygun besindir.
Anne sütü;
ilk 6 ayda bebeğin ihtiyacının %100’ ünü,
6-12 ayda bebeğin ihtiyacının %50’ sini
aydan itibaren de %30’unu karşılar.
Her bebek için kendi annesinin sütü idealdir. Her bebeğe özel bileşimde salgılanır.
Anne sütü bileşimi, bebeğin;
Erken doğumuna, gelişimine, gün içindeki öğünlerine göre en uygun olacak şekilde değişmektedir.
ANNE SÜTÜ;
ÖN SÜT
Sulu ve şekerli
SON SÜT
Proteinli ve yağlı
Günde Ne Kadar Emzirilmeli
Günde 10-12 kez, her öğünde bir meme tamamen boşalana kadar emzirilmelidir.
KİLO KAYBI ENDİŞESİ VE GEREKSİZ FORMÜL MAMA BAŞLANMASI
İlk haftada %7-10 kilo kaybı normaldir.
Yenidoğan bebeğin midesi;
İlk gün bilye kadar (~5ml)
gün pinpon topu kadar (~ 20ml)
gün yumurta kadar (~50ml)
İlk 24 saatte yaklaşık 7-14 ml /her beslenmede,
Sonraki 36 saatte artarak 24 saatlik periyotta 500ml’ ye ulaşır.
ANNE SÜTÜNÜN FAYDALARI NELERDİR ?
Anne ve bebek arasında vazgeçilmez duygusal bir bağ oluşturur.
İlk süt (kolostrum) içerdiği yoğun bağışıklık maddeleri ile bebeği hastalıklardan korur.
Her yerde hazırdır,bedavadır, hazırlama, ısıtma ve koruma sorunları yoktur.
Anne sütü, sık sık emzirildiğinde bebeğin su ihtiyacını tam olarak karşılar, ayrıca su verilmesine gerek yoktur.
Anne Sütü, büyüme faktörü içerdiği için bebekler daha iyi büyürler.
Özel bir kokusu vardır,bebeğin gözü kapalı olsa dameme başını bulmasını sağlar.
Anne sütünün içinde bebeği kanserden koruyucu maddeler bulunur.
Anne sütünün içerdiği maddeler bebeği rahatlatır, gevşetir, ağrıyı azaltır,
Daha çabuk uykuya dalmasını sağlar.
Bebekler anne sütünü tamamen ve kolaylıkla sindirir.
Anne sütü alan bebeklerde, karın ağrısı ve kabızlık daha az görülür.
Emzirilen bebekler daha az ağlarlar.
Anne sütü bebeğin zekasını 8 -10 puan artırır
Anne sütü alan bebekler, diğer besinlerle beslenen bebeklerden daha zeki
Anne sütü ile beslenen bebeklerde;
konuşma problemi,
şeker hastalığı,
lenf kanseri,
kansızlık ve
diş çürükleri
daha az görülür.
Uzun Süre Emzirme ile;
Ortakulak iltihabı riski azalır.
Alerjiye karşı koruyucudur ve
Bebeği pişikten korur.
Solunum yolu hastalıkları daha az görülür.
İdeal bir besin olan ve olumlu etkileri yaşam boyu devam eden anne sütü ile beslenme her çocuğun en doğal hakkıdır. Bebeğin yaşama şansını arttırır.
EMZİRMENİN ANNE SAĞLIĞINA FAYDALARI NEDİR?
Emzirme; annelerin
meme kanseri,
rahim kanseri,
kansızlık (anemi) ,
kemik erimesi (osteoporoz )
gibi hastalıklara yakalanma riskini azaltır.
Emzirme hormonları;
Anneyi gevşetir,daha çabuk uykuya dalmasını sağlar ve anneyi dinlendirir.Emziren anneler eski kilolarına daha çabuk döner.
BİR EMZİRME ÖĞÜNÜNDE NASIL EMZİRELİM ?Bir meme tamamen boşalana kadar emzirilmeli, bir sonraki emzirmede diğer meme emzirilmelidir.Bebek bir memeyi bitirdikten sonra ikinci memeyi emmişse sonraki emzirmede yarım kalan memeden başlanmalıdır.
Emzirme döneminde;
Her Emzirmeden sonra 1 Bardak Sıvı Alınmalıdır.(süt, taze meyve suyu, ayran, su,limonata vs)
YETERSİZ SÜT
Bazen bebek yeterli süt alamaz. Bazen anne yeteri kadar süt üretemeyebilir.
Bebeğin yeterli anne sütü alamamasının nedenleri
Emzirme ile ilgili faktörler
Geç başlama
Sık emzirmeme
Gece emzirmeme
Kısa emzirme
Memeye kötü yerleşme
Biberon, yalancı emzik verme
Ek besinler verme
Annenin psikolojik durumu
Özgüven azlığı
Kaygı,stres
Emzirmeden hoşlanmama
Bebeği kabullenememe
Yorgunluk
Bebek Her İstediğinde Emzirmenin Yararları;
Sütün gelmesi çabuklaşır.
Bebek daha çabuk kilo alır.
Kanal tıkanması türü sorunlar azalır.
Emzirme alışkanlığı daha kolay yerleşir.
Sütün sağılması hangi durumlarda yararlıdır ?
Tıkanık (şiş) memeyi rahatlatmak
Süt birikmesi
Çökük meme başı
Emmesi sorun olan bebek
Memeyi reddeden bebek
Düşük Doğum Ağırlıklı bebek
Hasta bebek
Hasta anne
Anne işe başlamışsa
Dolu memeyi almayı kolaylaştırmak için
SÜTÜN SAKLANMASI
Sağılan süt;
Oda sıcaklığında 3 saat
Buzdolabının rafında 3 gün
Derin dondurucuda 3 ay saklanabilir
Uzm. Hem. Serap AKÇAKOYUNLU