Ana dil gününde Zazaca etkinlik

Bingöl - Zaza Dil Kültür ve Tarih Derneği Derneği tarafından, 21 Şubat Dünya Ana Dil Günü nedeniyle zaza içerikli program düzenlenecek. Kültür Merkezi’nde yapılacak programda çeşitli zazaca içerikli etkinlikler olacak.

Bingöl - Zaza Dil Kültür ve Tarih Derneği Derneği Başkanı İbrahim Bukan, 21 Şubat Dünya Ana Dil Günü nedeniyle 21 Şubat Perşembe günü saat 18.00’de kültür merkezinde zaza içerikli bir program düzenleneceğini söyledi.

Programın içeriğinde açılış konuşmaları, Kaval gösterimi, öğrenciler tarafından hazırlanan koro, şiir, türkü gösterilerimi, geçmiş klasiklerden dervon ve plaket takdiminin olacağını belirten Bukan, yaptığı açıklamada; “Türkiye’de ise 38 dil halı hazırda konuşulmaktadır. Bu dillerin içinde 18 dil ise tehlike altındadır. UNESCO tarafından yayınlanan atlasa göre dünya genelinde konuşulan dillerden 2.500’ü kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır.  UNESCO tehlike altındaki dilleri;  “Kırılgan” ( vulnerable ), “Açıkça Tehlikede” (definitely),  “Ciddi Anlamda Tehlikede”  (severly) endangered), “Son Derece Tehlikede” (critically endangered) ve “Kaybolmuş” (extinct) kategorileri altında ele almıştır. Dilin “kırılgan” olması sınırlı şekilde çocuklar tarafından konuşulması ve ev ortamlarında ise fazla konuşulmaması anlamına gelir. Türkiye’de konuşulan dillerde “kırılgan” kategorisine giren diler “Zazaca, Çerkezce, Abhazaca, Adigece, Kabartayca”, gibi dilerdir.  “Açıkça tehlikede” olan diler kategorisinde ise; çocuklar tarafından anadillerini öğrenme oranları oldukça düşük olması. Türkiye’deki dillerden bu kategoride ele alınan diller; Lazca, Abhazca, Süryanice, Hemşince, Pontus -Rumca, Romanca, Batı Ermenicesi’dir. Türkiye’deki dillerden “ciddi anlamda tehlikede” olan diller kategorisinde ise toplumun yaşlıkları tarafından konuşulan ve orta yaş tarafından anlaşılan ancak çocuklar tarafından bilinmeyen ve çocuklara öğretilmeyen dilleri kapsıyor. Bu sınıflandırmaya göre Türkiye’deki dillerden, Gagauzca, Ladino ve Turoyo “ciddi anlamda tehlikede” kategorisindedirler.  Zazaca’nın “kırılgan” diller arasında yer almasının temel nedenlerinden biri eğitim dilli olmayışıdır. Ülkemizde Zazaca dilini bilen ve bu dile mensup yaklaşık 8 - 10 milyon kişi vardır. Dilimizin “kırılgan” kategorisine girmesi bizler açısından üzücü bir durumdur. Bu dile mensup olan her bireyin geçmişten devir aldığı kültürel değerlerini, kendi aidiyetini yaşatması için buna karşı kendini sorumlu hissetmesi gerekir. “Dilden kopuş kökten kopuştur” kaygısıyla aileler çocuklarının köklerinden kopmaması için geçmişten devir aldıkları dil ve kültürel değerleri çocuklarına aktarmalıdır.  Toplumsal sözleşmemiz olan dilimize karşı hepimiz sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz. Zazaca dilinin yaşayabilmesi için dilin ilk yaşamsal ayağı; annenin geçmişten devir aldığı dil mirasını çocuğuna devretmesi, aktarmasıdır. Evde, iş yerinde, arkadaş ortamında ve yaşamımızın gerekli olan her alanında dilimizi konuşursak, yaşamımıza dokunan her şeyi dilimizce ifadelendirmeye çalışırsak dilimiz de bizimle birlikte gelişir ve gelecek nesillerde yaşam bulur” şeklindeki ifadelere yer verdi.