Erişilebilirlik İçin Atılan Adımlar Yarım Kaldı
2025 yılı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından “Erişilebilirlik Yılı” olarak ilan edildi. Bu çerçevede, engelli bireylerin kamusal alanda daha bağımsız ve güvenli şekilde var olabilmeleri için tüm Türkiye’de yerel yönetimlerin sorumluluk alması bekleniyordu. Bingöl Belediyesi de bu çağrıya kayıtsız kalmayarak 8 Eylül 2023’te kent genelinde kaldırım düzenleme, rampalar ve hissedilebilir yüzey çalışmalarına başladı.
Özellikle görme ve ortopedik engelli vatandaşlar için umut vadeden bu adımlar, 23 Ocak 2025 itibarıyla duraksadı. Çalışmaların tamamlanmamasıyla birlikte, mevcut alanlar da denetimsizlik nedeniyle işgal edildi.
İşgaller Yeniden Başladı: Kaldırımlar Esnafın, Yollar Yayaların
Yaz aylarının gelişiyle Bingöl’deki kaldırımlar adeta yeniden esnaf işgaline uğradı. Masa, sandalye, tezgâh ve çeşitli ürünler kaldırıma taşarken, engelli bireyler kaldırımları kullanamaz hale geldi. Alternatif olarak ana caddelere yönelmek zorunda kalan bireyler için ciddi bir güvenlik riski ortaya çıktı.
Gaziantep Örneği: Kaldırımlar Şeritli Modelle Geri Kazanıldı
Bu noktada örnek teşkil eden şehirlerden biri ise Gaziantep. Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in liderliğinde, kaldırım işgallerine karşı geliştirilen “şeritli alan” uygulaması sayesinde hem esnafın ticari faaliyetleri hem de engellilerin yaya hakları korundu. Şehir genelinde bu çözüm modeliyle kaldırım ve yol düzenlemeleri başarılı bir şekilde hayata geçirildi.
Çorum’da Farkındalık, Uygulamada Geri Kalınmadı
Çorum Belediyesi de Başkan Dr. Halil İbrahim Aşgın önderliğinde, engelli bireylerin yaşadığı sorunlara yönelik farkındalık kampanyaları düzenledi. Görme engellilerin yaşadığı zorluklar sosyal deneylerle esnafa bizzat yaşatıldı. Ortopedik engelli vatandaşlar için de yürüyüşler ve basın açıklamaları düzenlenerek kamuoyu bilgilendirildi.
Erişilebilirlik Lüks Değil, Yaşam Hakkıdır
Erişilebilirlik sadece engelliler için değil; yaşlılar, çocuklar ve geçici engeli olan bireyler için de temel bir insan hakkıdır. Kaldırımlar, yollar, kamu binaları ve sosyal alanlar; herkesin eşit ve güvenli şekilde kullanabileceği biçimde tasarlanmalıdır.
Bingöl’de başlatılıp devam ettirilmeyen erişilebilirlik çalışmalarının tekrar canlandırılması ve sürdürülebilir denetim mekanizmalarının kurulması artık kaçınılmaz hale gelmiştir. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu yöndeki çağrısı açık ve nettir: Artık harekete geçme zamanıdır.
