KIRK YIL ÇAPAKÇUR'UN İDARESİNİ ÜSTLENDİ

 

Osmanlı Merkez Teşkilatı konularında çalışmalar yapan Bingöl Üniversitesi Prof. Dr. Yaşar Baş, Çapakçur Kazası Müdürü Süleyman Bey ile ilgili bir makale kaleme aldı. Makalede, Süleyman Bey’in 40 yıl Çapakçur’un idaresini üstlendiğini belirterek, usulsüzlüklerinden dolayı 1863 yılında kaza müdürlüğünden alındığını kaydetti.

Bingöl Üniversitesi Prof. Dr. Yaşar Baş, 1830 yıllarında Çapakçur Emiri olarak atanan Süveydi Beylerinden Süleyman Bey ile ilgili bir makale kaleme aldı. Baş’ın araştırma makalesi, Dergipark sitesinde yayımlandı.

Makalede, Çapakçur Kazası Süleyman Bey ile ilgili şu cümleler yer aldı:

“19. yüzyılın ortalarından itibaren idarî ve sosyal alanda Osmanlı yenileşme düşüncesi oldukça geniş bir uygulama zemini bulmuştur. Taşra teşkilatı, bu dönemde yeniden yapılandırılmıştır ve kaza idaresi de ilk defa idari birim olarak teşkilata girmiştir. Uygulama ile taşrada devletin kontrolünün arttırılması, haksızlıkların ve yolsuzlukların giderilmesi, idarî, malî, siyasi ve sosyal düzensizliklerin önlenmesi amaçlanmıştır. Bu yönde mahalli idarecilerden de beklentiler olmuştur. Ancak bu sırada mahalli güçlü ailelere mensup kimseler arasından seçilen kaymakamlar veya kaza müdürleri, genellikle eskiden beri sürdüre geldikleri olumsuz alışkanlıkarını bırakamamışlardır. Taşra idaresinde yapılmak istenen değişiklikler dolayısıyla yaşanan problemler, 20. yüzyılın başlarına kadar bu konuda ulaşılmak istenen hedeflere yaklaşılmasını zorlaştırmıştır.

Söz konusu problemlerin benzeri Çapakçur Kazası örneğinde de görülmüştür. Bu dönemde görev alan Kaza Müdürü Süleyman Bey, 1830’lu yıllardan başlamak üzere yaklaşık kırk yıl boyunca Çapakçur bölgesinin idaresini üstlenmiştir. Ayrıca Meneşkut ve Genç kazalarında da müdürlük yapmıştır. Bu görevi yanında İsfahan Bey Camii ve Zaviyesi Vakfı’nın mütevelliliğini de yürütmüştür. Bu zat, Osmanlı öncesinden itibaren Çapakçur çevresinde öne çıkan Süveydi ailesine mensuptur. Kişiliği ve uygulamaları ile Tanzimat Dönemi’nin problemli mahalli idarecilerinden biri olmuştur. Vakıf mütevelliliği dolayısıyla bazı olumlu çalışmaları görülmüştür. Ancak kendisi, kardeşi, oğulları ve adamları ahali ile oldukça fazla anlaşmazlıklar yaşamışlardır. Usulsüz ve haksız uygulamaları dolayısıyla pek çok defa muhakeme edilmişlerdir. Bu durumları dolayısıyla Süleyman Bey 1863 yılında kaza müdürlüğünden alınmıştır. Kendisi, bir süre muhakeme edilmiş, göz hapsinde kalmış ve bir yıl boyunca Harput’a sürgün cezası almıştır. Sürgünden sonra idari görev alamamıştır, ancak vakıf mütevelliliğini sürdürmüştür. 1873 yılında ve yaklaşık 87 yaşında ölünceye kadar adamları ile birlikte ahalinin şikâyetçi olduğu faaliyetlerine devam etmiştir.”