Anne Sütü ve Emzirmenin Önemi

Uzm. Hem. Serap AKÇAKOYUNLU

Anne sütü, bebeklere gereksinimi olan tüm besin öğelerini tek başına ilk altı ay sağlayabilen en iyi besindir. Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt, bebek için çok önemlidir, çünkü bebeği hastalıklara karşı korur, bebeğin ilk aşısıdır. Anne sütü bebekler için yaşamsal öneme sahip. Bebeğin annesiyle sevgi bağı kurabilmesi için en iyi iletişim yolu emzirmedir. Ayrıca anne sütü ileriki yaşlarında, diğer besinlerle beslenen bebeklere göre daha zeki olmalarına katkı sunar.

Anne sütü, bebeğin ilk altı ay ihtiyacı olan protein, yağ, demir, vitamin gibi her türlü besin değerine içeren ideal besin kaynağıdır. İçindeki koruyucu maddeler nedeniyle bebeği enfeksiyonlardan korur. Anne sütünün hazmı kolaydır, kaynatmak gerekmez. Daima taze, temiz ve bebeğe vermek üzere hazırdır.

Tamamen doğal olan anne sütünde bebeğin büyümesi için gerekli olan maddeler inek sütünden daha fazladır. Anne sütünde yeterli miktarda su ve vitamin bulunduğu için, çok sıcak iklimlerde bile bebeğe su vermeye ve ayrıca ilk altı ayda meyve suyuna gerek yoktur. Anne sütü alan bebekler diğer besinlerle beslenen bebeklerden daha zeki olurlar.

Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt ishal, solunum yolu enfeksiyonu gibi hastalıklardan koruyor. Anne sütü ile beslenmiş çocuklar astım, alerji, çocuk diyabeti gibi hastalıklara karşı daha dirençli oluyor ve kanser oranının daha düşük olduğu biliniyor. Anne sütünün içinde yeterli demir olduğu için, emzirilen bebeklerde kansızlık görülmez. Ayrıca anne sütü alan bebeklerde, pişik, karın ağrısı ve kabızlık daha az görülür.

DSÖ ve UNICEF, anne sütü ile beslenmenin doğumdan hemen sonra başlanmasını, ilk altı ayda sadece anne sütü verilmesini ve emzirmenin altı aydan sonra uygun besin takviyeleriyle iki yaş ve üzerine kadar devam etmesini öneriyor.

 

Hamilelik döneminde anne adayı emzirme konusunda bilgilendirilmeli ve

bilinçlendirilmelidir. 32W hafta itibariyle gebeler anne sütünün önemi ,faydaları, doğru emzirme teknikleri, emzirmenin önemi ve süt sağma ,saklama teknikleri ile ilgili bilgilendirilmelidir.Bebek Dostu Hastane olan kurumlarda ilk yarım saat içinde emzirilmeye başlatılıp,anne ve bebek taburcu olana kadar aynı odada kalmaktadır.Sadece bakım ve muayenelerinin yapılması için bebek bakım odasına alınmaktadır.Onun dışında 24 saat anne ve bebek aynı odadır. Annelere emzirme ve bebeklerinden ayrı olduklarında da sütlerini muhafaza etme yöntemleri öğretilmektedir. Yeni doğmuş bebeklere anne sütü dışında herhangi bir yiyecek ve içecek verilmemesi konusunda aileler bilgilendirilmektedir. Bebeğin her isteğinde emzirilmesi, yapay meme veya emziğin emzirme döneminde bebeklere verilmemesi konusunda annelere eğitim verilmektedir.

Bebek Dostu Hastaneler tüm sağlık kuruluşlarında basit bir plan çerçevesinde anne sütünü, anne sağlığı hizmetleri, bebek bakımı ve Anne Sütü ile Beslenmenin On Adımını yaygınlaştırmaya çalışmaktadır:

1. Anne sütü ile beslenmenin yazılı yöntemleri hastane çalışanlarına düzenli olarak iletilir.
2. Sağlık çalışanları yöntemleri uygulamak üzere bu yeteneklerini geliştirme yönünde eğitilir.
3. Bütün hamile kadınlar anne sütü beslenmesinin uygulaması ve yararları hakkında bilgilendirilir.
4. Annelere doğumdan sonraki ilk yarım saat içinde emzirmeye başlamaları konusunda yardım verilir.
5. Bebeklerinden ayrılmış olsalarda anneler sütlerinin sürekliliği için ve süt verme konusunda bilgilendirilir.
6. Yeni doğan bebeğe tıbça gerekmediği sürece anne sütünün dışında hiç bir gıda ya da içecek verilmemelidir.
7. Anne ve bebeği yirmidört saat bir arada tutmaya özen gösterilmelidir.
8. Altı aydan sonra da bebek istediği sürece süt verilmelidir.
9. Anne sütü alan bebeğe emzik verilmemelidir.
10. Sütle beslenmeyi destekleyen gruplar kurup anneler hastane ya da klinikten ayrılırken bu gruplara yönlendirilmelidir.ANNE  SÜTÜ; ANNENİN  BEBEĞİNEVERECEĞİ  İLK  VE  EN  GÜZEL   HEDİYEDİR… UNICEF, WHO, SAĞLIK BAKANLIĞIÖNERİLERİ
    • Emzirmeye ilk yarım saat içerisinde başlanması
    • İlk 6 ay sadece anne sütü
    • 6 aydan sonra 2 yaşına kadar tamamlayıcı besinlerle birlikte emzirmenin sürdürülmesi
     
    ANNE SÜTÜ  NEDEN BEBEKLER İÇİN İDEALDİR?
    Anne  sütü, en  doğal , en  taze  ve en uygun  besindir.
    Anne sütü;
    • ilk 6 ayda bebeğin ihtiyacının %100’ ünü,
    • 6-12 ayda bebeğin ihtiyacının %50’ sini
    • aydan itibaren de %30’unu karşılar.
    Her bebek için kendi annesinin sütü  idealdir.  Her bebeğe özel bileşimde salgılanır.
    Anne  sütü bileşimi, bebeğin; 
    Erken  doğumuna, gelişimine, gün  içindeki  öğünlerine  göre en  uygun  olacak  şekilde değişmektedir.
     
    ANNE  SÜTÜ;
    
     
    ÖN SÜT
    Sulu ve şekerli
    SON SÜT
    Proteinli ve yağlı
    
     
    Günde Ne Kadar Emzirilmeli
    Günde 10-12 kez, her öğünde bir meme tamamen boşalana kadar emzirilmelidir.
     
    KİLO KAYBI ENDİŞESİ VE GEREKSİZ FORMÜL MAMA BAŞLANMASI
    İlk haftada %7-10 kilo kaybı normaldir.
    Yenidoğan bebeğin midesi;
    • İlk gün bilye kadar (~5ml)
    • gün pinpon topu kadar (~ 20ml)
    • gün yumurta kadar (~50ml)
    • İlk 24 saatte yaklaşık 7-14 ml /her beslenmede,
    Sonraki 36 saatte artarak 24 saatlik periyotta 500ml’ ye ulaşır.
     
    ANNE SÜTÜNÜN FAYDALARI NELERDİR ?
    • Anne ve  bebek  arasında vazgeçilmez  duygusal  bir  bağ oluşturur.
    • İlk süt  (kolostrum)  içerdiği yoğun  bağışıklık  maddeleri ile  bebeği  hastalıklardan korur.
    • Her yerde  hazırdır,bedavadır,  hazırlama, ısıtma  ve  koruma  sorunları yoktur.
    • Anne sütü, sık sık emzirildiğinde bebeğin su ihtiyacını tam olarak karşılar, ayrıca su verilmesine gerek yoktur.
    • Anne Sütü, büyüme faktörü içerdiği için bebekler daha iyi büyürler.
    • Özel bir  kokusu  vardır,bebeğin  gözü  kapalı  olsa dameme  başını  bulmasını  sağlar.
    • Anne sütünün içinde bebeği kanserden koruyucu maddeler bulunur.
    • Anne sütünün  içerdiği  maddeler bebeği  rahatlatır, gevşetir,  ağrıyı  azaltır,
    • Daha çabuk uykuya dalmasını sağlar.
    • Bebekler anne  sütünü tamamen ve  kolaylıkla sindirir.
    • Anne sütü  alan  bebeklerde, karın  ağrısı  ve  kabızlık daha  az  görülür.
    • Emzirilen bebekler  daha  az ağlarlar.
    • Anne sütü bebeğin zekasını 8 -10 puan artırır
    • Anne sütü  alan  bebekler, diğer  besinlerle  beslenen bebeklerden  daha  zeki
     
    Anne  sütü  ile  beslenen bebeklerde; 
    • konuşma problemi,
    • şeker hastalığı,
    • lenf kanseri,
    • kansızlık ve
    • diş çürükleri
    • daha az  görülür.
     
     
    Uzun Süre Emzirme ile;
    • Ortakulak iltihabı riski azalır.
    • Alerjiye karşı koruyucudur ve
    • Bebeği pişikten korur.
    • Solunum yolu hastalıkları daha az görülür.
     
    İdeal bir besin olan ve olumlu etkileri yaşam boyu devam eden anne sütü ile beslenme her çocuğun en doğal hakkıdır. Bebeğin yaşama şansını arttırır.
     
    EMZİRMENİN ANNE SAĞLIĞINA FAYDALARI NEDİR?
    Emzirme; annelerin
    • meme kanseri,
    • rahim kanseri,
    • kansızlık (anemi) ,
    • kemik erimesi (osteoporoz )
    • gibi hastalıklara yakalanma riskini  azaltır.
     
    Emzirme  hormonları;
    Anneyi  gevşetir,daha  çabuk uykuya dalmasını  sağlar  ve  anneyi dinlendirir.Emziren anneler eski  kilolarına daha çabuk döner.
11. BİR EMZİRME ÖĞÜNÜNDE NASIL EMZİRELİM ?Bir meme tamamen boşalana kadar  emzirilmeli, bir sonraki emzirmede diğer meme emzirilmelidir.Bebek bir memeyi bitirdikten sonra ikinci memeyi emmişse sonraki emzirmede yarım kalan memeden başlanmalıdır.Emzirme döneminde;
    Her Emzirmeden sonra 1 Bardak Sıvı Alınmalıdır.(süt, taze meyve suyu, ayran, su,limonata vs)
    YETERSİZ SÜT
    Bazen bebek yeterli süt alamaz. Bazen anne yeteri kadar  süt üretemeyebilir.
    Bebeğin yeterli anne sütü alamamasının nedenleri
    Emzirme ile ilgili faktörler
    • Geç başlama
    • Sık emzirmeme
    • Gece emzirmeme
    • Kısa emzirme
    • Memeye kötü yerleşme
    • Biberon, yalancı emzik verme
    • Ek besinler verme
    Annenin psikolojik durumu
    • Özgüven azlığı
    • Kaygı,stres
    • Emzirmeden hoşlanmama
    • Bebeği kabullenememe
    • Yorgunluk
    Bebek Her İstediğinde  Emzirmenin Yararları;
    • Sütün gelmesi  çabuklaşır.
    • Bebek daha  çabuk  kilo  alır.
    • Kanal tıkanması  türü  sorunlar  azalır.
    • Emzirme alışkanlığı daha  kolay  yerleşir.
    
    Sütün sağılması hangi durumlarda yararlıdır ?          
    • Tıkanık (şiş) memeyi rahatlatmak
    • Süt birikmesi
    • Çökük meme başı
    • Emmesi sorun olan bebek
    • Memeyi reddeden bebek
    • Düşük Doğum Ağırlıklı bebek
    • Hasta bebek
    • Hasta anne
    • Anne işe başlamışsa
    • Dolu memeyi almayı kolaylaştırmak için
    
     
    SÜTÜN SAKLANMASI
    • Sağılan süt;
    • Oda sıcaklığında 3 saat
    • Buzdolabının rafında 3 gün
    • Derin dondurucuda 3 ay saklanabilir

Uzm. Hem. Serap AKÇAKOYUNLU