HDP İl Genel Meclis Grubu adına konuşan Aydın Kaya, Sayıştay denetimi sonuçları hakkında yaptığı açıklamasında “Bingöl il özel idaresinin Sayışta 2017 denetimi neticesinde kurumun faaliyet ve işleyişine ait 22 işlemde mevzuata aykırı kusurlu işleyişin olduğunu tespit etmiştir. Kurumun cevaben söz konusu yanlışlıklara tekrar düşmeyeceğini beyan ederek hepsini kabul ettiği görülmektedir. Bu işleyiş neticesinde, kurum hesaplarının güvenirlik ten uzak ve birçok konuda kurumun zarara uğratılmasına mahal verilen kayıtların olduğu ve kurum gelirlerinin tahsil edilmeyip kurumu zarara uğrattığı ortaya çıkmıştır” dedi. Halkların
Demokratik Partisi Bingöl İl Genel Meclisi Grubu adına açıklamalarda bulunan
Meclis Üyesi Aydın Kaya, “Öncelikle HDP grubu olarak hiç kimseyi hedef almış
değiliz ve yine hiç kimseyi yolsuzlukla itham etmiyoruz. Eleştirilerimiz ve
sorgulamalarımız kurumsal bir anlayışla özel idare kurumunadır. ve halkımızın
bizlere yüklemiş olduğu sorumluluğumuzun da gereğidir” dedi. 22 İŞLEMDE MEVZUATA AYKIRI KUSURLU
İŞLEYİŞ TESPİT EDİLDİ, KUSURLAR KABUL EDİLDİKaya,
açıklamasında şunları söyledi:“Bingöl il
özel idaresinin Sayışta 2017 denetimi neticesinde kurumun faaliyet ve
işleyişine ait 22 işlemde mevzuata aykırı kusurlu işleyişin olduğunu tespit
etmiştir. Kurumun cevaben söz konusu yanlışlıklara tekrar düşmeyeceğini beyan
ederek hepsini kabul ettiği görülmektedir. Bu işleyiş neticesinde, kurum
hesaplarının güvenirlik ten uzak ve birçok konuda kurumun zarara uğratılmasına
mahal verilen kayıtların olduğu ve kurum gelirlerinin tahsil edilmeyip kurumu
zarara uğrattığı ortaya çıkmıştır.”65 SAYFALIK SAYIŞTAY DENETİMİNDEN
ORTAYA ÇIKAN SONUÇLARKaya, İl
Genel Meclisine verdikleri soru önergesinden, 65 sayfalık Sayıştay denetiminden
somut bir şekilde ortaya çıkan sonuçları şöyle açıkladı: “1. Çok ciddi
mali ve idari disiplinsizliğin olduğu ortaya çıkmaktadır.2.Bingöl il
özel idaresinin muhasebe verileri güven vermeyip, kurumun muhasebe kayıtları
üzerinden geleceğe ilişkin yapılan planlamalar da sağlıklı referanslar
değildir.3.İl özel
idaresi bir gelirlerini tahsil etmekte aciz bir durumda.ve kurum büyük gelir
kaybına uğramakta.4.Köye hizmet
götürme birliğine yasalarca belirlenen koşulların dışında para aktarımı
yapılmakta ve KİK denetiminde tabi olmadığı için KHGB yapılmaması gereken
ihaleler yapılmakta.”2017 SAYIŞTAY DENETİMİ SONUÇLARI
HAKKINDA SORU ÖNERGESİKaya, verilen
soru önergesinde Kurumun, raporda belirtilen kusurlu işleyiş ile ilgili ortaya
çıkan olumsuzlukların ne düzeyde olduğunu anlamak için, aşağıdaki açıklamalar
ışığında sorulan sorulara cevap verilmesini istediklerini belirterek, soru
önergesindeki içerikleri şöyle paylaştı: “KATILIM PAYI ÖDENDİĞİ HALDE MUHASEBE
KAYITLARINA ALIMADI”“Soru 1:2007 yılından itibaren 2017 yılı
sonuna kadar İller Bankası Anonim Şirketinin sermayesine katılım payı olarak
Bingöl İl Özel İdaresinin Genel Bütçe vergi gelirlerinden alacağı paydan 5.597.573,24-TLkesinti
yapılmıştır. Ancak 2017 yıl sonu muhasebe kayıtlarında, Mali Kuruluşlara
Yatırılan Sermayeler Hesabında İller Bankası Anonim Şirketindeki ortaklık payı
için 4.929.523,60-TL tutarında kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile
668.049,64-TL sermaye katılım payı ödendiği halde muhasebe kayıtlarına
alınmadığı Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.”“HESAPLARDA EKSİK GÖRÜLÜYOR”“Bingöl il
özel idaresinin iller bankası tarafından son 10 yılda ortaklık sermayesi için
kesilen meblağ 5,597,573,24 TL. Olmasına rağmen neden özel idare hesapları,
ilgili hesabında 4.929,523,60 TL. olarak görünmektedir?668,049,64.TL. fark
muhasebe sel bir kayıt hatası mıdır, yoksa ödenmiş gösterilip farklı bir amaçla
mı kullanıldı?Bu durum Bingöl il özel idaresinin iller bankasındaki hisse
oranında bir etki yaratmakta mıdır?”“HANGİ KURUMLARIN KAYITLARI DOĞRU?”“Soru 2:Bingöl İl Özel İdaresinin,
Bingöl Organize Sanayi Bölgesine %40 hisse oranıyla, Bingöl İş Geliştirme Ltd.
Şirketine % 70 hisse oranıyla, Bingöl Betonsan Anonim Şirketine % 83 hisse
oranıyla ve Bingöl Yem, Süt ve Besicilik Anonim Şirketine % 99,97 hisse
oranıyla iştirak ettiği tespit edilmiştir. Ancak Bingöl İl Özel İdaresince,
hissesi oranında, İlgili şirketler ile Organize Sanayi Bölgesine yatırılan sermaye
tutarlarının tam ve doğru bir şekilde muhasebeleştirilmediği, bu tutarların
bazen giderler hesabına ilgili yılın gideri olarak kaydedildiği, bazen de
kurumlara Verilen Borçlardan Alacaklar hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Ayrıca, Organize Sanayi Bölgesi ile ortak olunan şirketlerin malitabloları ile
Bingöl İl Özel İdaresinin muhasebe kayıtları karşılaştırıldığında, tutarların
birbirleri ile uyumsuz olduğu Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.Sermaye
olarak yatırılan ancak kurum hesabına gider olarak kayıt edilen ve geri alınmak
üzere kurumlara verilen borç olarak kayıt edilen meblağ kaç TL.dir?Sermaye
ortaklığı bulunan kurumlarla ile özel idaresi muhasebe kayıtları birbirleriyle
farklılığı kaç TL.dir?Hangi kurumun kayıtları doğrudur?”“KULLANILAN KREDİLERLE İLGİLİ 364 BİN
TL MUHASEBE KAYITLARINDA FARKLILIK VAR”“Soru 3:İller Bankası Anonim Şirketinin
resmi web sitesinden görülen kayıtlara göre, 31.12.2017 tarihi itibari ile,
Bingöl İl Özel İdaresinin İller Bankasına 2.213.118,54-TL tutarında kredi borcu
olduğu tespit edilmiştir. Ancak Bingöl İl Özel İdaresi 2017 yılı sonu muhasebe
kayıtlarında ilgili hesabın alacak kalanları toplamının 1.849.111,69-TL olduğu
görülmüştür. Kullanılan kredilere ilişkin olarak kurumlar arasında
364.006,85-TL tutarında muhasebe kayıtlarında farklılık olduğu, 2017 Sayıştay
denetim raporundan anlaşılmaktadır.Yıl sonunda
özel idare ile borçlu ve alacaklı olduğu kurumlarla teyit yazışmaları
yapılmıyor mu?Kurumlar arasındaki farklılık olan 364.006.85 tl ödenmiş
gösterilip farklı amaç için mi kullanıldı?”“FARKLI GİDERLEŞTİRİLDİ, TAKİBİ
YAPILMADI”“Soru 4:Bingöl İl Özel İdaresinin 2017
yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucu İl Özel İdaresine ait elektrik,
doğalgaz ve su abonelikleri ile diğer idarelere ait elektrik abonelikleri için
Bingöl İl Özel İdaresince, ödenen güvence bedelleri olarak toplamda
209,946,44.TL 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilerek
takibinin yapılması gerekirken, 630 Giderler Hesabı ile giderleştirildiği ve
takibinin yapılmadığı tespit edildiği Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.İl özel
idaresinin Su, Elektrik, doğalgaz ve diğer kurumların elektrik abonelikleri
için güvence bedeli olarak ödenen toplam 209,946,44.TL kurumun muhasebe
kayıtlarında gider olarak gösterilmesi muhasebe sel bir kayıt hatası mı?Sayıştayca
tespit edilen Bu durum fark edilmeseydi söz konusu depozitolar tahsil
edildiğinde kurum hesaplarına yatırılmaması durumunda nasıl fark edilecekti?”“İDARENİN TÜM VARLIKLARININ BİRÇOĞU
KAYIT DIŞI”“Soru 5:150 ilk madde malzeme hesabı, 250
Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yer altı ve yer üstü düzenleri hesabı, 252 Binalar
hesabı, 253 Tesis makine ve cihazlar hesabı, 255 demirbaşlar hesabı, 257
Birikmiş amortisman hesabı. Yukarıda
belirtilen hesaplarda kayıtlı Bingöl il özel idaresine ait 250,251 ve 252
hesaplarda kayıtlı olan taşınmazların, 19.06.2014 tarihinde çıkartılan kamu
taşınmazlarına ait kayıt kriterleri yönetmenliği esasına göre güncelleme
yapılmadığı, ve yine 150,253 ve 255 hesaplarında kayıtlı varlıklarının muhasebe
kayıtlarında farklılıkların olduğundan Bingöl il özel idaresinin tüm
varlıklarının bir çoğunun kayıt dışı olduğu fiili durum ile kayıtlı durum
arasında çok büyük farklılıkların olduğu Sayıştay denetiminden anlaşılmaktadır.Bu durumda
kurum envanterinde kayıtlı olmayan varlıklar kontrol dışı değil midir. kayıp
olması durumunda tespiti mümkünümdür nasıl?Yine kurumun varlıkları için her yıl
sonunda yapılan değer artışı ve ayrılan amortisman, muhasebe kayıtlarındaki
veriler üzerinden yapıldığı düşünülürse amortisman hesaplaması hatalı değil
midir?Toplamında Özel idaresi kayıtlarında olmayan varlıkların sevk ve
idaresini nasıl yapmaktadır?kayıtlarında görünmeyen cihazların resmi olarak
tamir bakımını nasıl yapmaktadır?”“ÖZEL İDARENİN PAYI TAHSİL EDİLMEDİ”“Soru 6: 3213 Sayılı Maden Kanunu'na
göre Bingöl il sınırları içerisinde faaliyet gösteren I-a grubu dışındaki maden
işletmelerinin hasılatlarından Bingöl il özel idaresine düşen payına ilişkin
takip, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle Bingöl İl Özel
İdaresinin payı olarak tahsil edilmesi gereken tutarların tespit edilemediği
2017 Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.Bingöl il özel idaresinin bu ihmal
neticesinde gelir kaybı ne kadardır?”“KONTROL DENETİMDEN ÇIKARTILIP İHALE
EDİLDİ”“Soru 7: Bakanlıklar ve merkezi idare
kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları
için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu
ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat
kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. İl Özel İdaresine
aktarılan ödeneklerin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasına izin
veren bir hüküm bulunmamasına rağmen ,Bingöl il özel idaresince farklı işlerin
için gelen toplam 28.544.274,56-TL tutarındaki ödeneğin KGB’ne aktarıldığı
tespit edilmiş, KHGB kapsamında yapılan ihaleler,6085 sayılı Sayıştay Kanunu,
4734sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunlarının tabi olmadığı için yapılan ihalelerin mevzuata uygun olmadığı Sayıştay
raporundan anlaşılmaktadır.Toplamda
28.544.274.56 TL. Ödenek neden köye hizmet götürme birliğine aktarılıp, 6085
sayılı Sayıştay Kanunu, 4734sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale
Sözleşmeleri Kanunları kapsamının dışına alınarak yasal kontrol denetimden
çıkartılıp ihale etmiştir?Bu kapsamda
yapılan ihaleler nasıl yapılmıştır? çağrı usulü ile yapılan ihale var mı? kaç
ihale yapılmış? Hangi firmalar % kaç kırım ile verilmiş?Bu durum yasal bir suç
teşkil etmiyor mu?”“51’NCİ MADDEYE AYKIRI BİR ŞEKİLDE
BORÇLANDIRILDI”“Soru 8: 5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanunu’nun “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları ”başlıklı 6’ncı
maddesinin (b) bendine ek fıkrasında; Belirtilen hükme göre, devreden ödenek
karşılığı nakdin de devredilmesi, ödeneklerin gönderiliş/tahsis amacı dışında
kullanılmaması gereklidir. Bu nedenle merkezi idareden ödenek gönderme onayı
ile gönderilen ödeneklerin başka amaçlarla kullanılması,5302 sayılı Kanuna
aykırılık teşkil etmektedir. Bingöl İl Özel İdaresinin tahsis amacı dışında
harcadığı ödenekler,2014 yılı için 11.282.979,12-TL, 2015 yılı için
2.627.448,98-TL 2016 yılı için 3.710.806,22-TL ve 2017 yılı için
3.157.178,94-TL olup toplamda 20.778.413.26 TL ,dir. Bingöl il özel idaresi bu
fiili durumla 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı
51’inci maddesine aykırı bir şekilde borçlandırdığı Sayıştay raporundan
anlaşılmaktadır.Neden Başka
kurumlar için tahsis edilen para kullanılarak Bingöl İl özel idaresi neden
20.778.413.26 borç altına sokulmuştur? Bu para hangi faaliyetler için
kullanılmıştır?Kurumun
borçlanması, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı
51’inci maddesine açıkça belirlenmişken neden kanun ön gördüğü şekilde
borçlanmaya cihetine gidilmemiştir?Bu durum yasal bir suç teşkil etmiyor mu?”“18’NCİ MADDE İHLAL EDİLEREK PARA
AKTARILDI”“Soru 9: Bingöl İl Özel İdaresi
bütçesinden 5355 sayılı Kanun'un 18’inci maddesinin üçüncü ve beşinci
fıkralarında belirtilen hükmünler doğrultusunda KHGB.ne hangi durumlarda para
aktarabileceğini belirtmektedir. Ancak Bingöl özel idaresi, 5355 sayılı
Kanun'un 18’inci maddesinin üçüncü maddesini ihlal ederek 2,118,488,76.TL,
beşinci maddesini ihlal ederek te 290.000,00-TL Köylere hizmet götürme
birliğine para aktardığı, Sayıştay denetim raporundan görülmektedir.Toplam
2.408.488.76 TL neden KHGB ne kanunca belirlenen hallerin dışında aktarıldı?Bu
yasal bir suç değil midir?”“KURUM NE KADAR GELİR KAYBINA
UĞRATILDI?”“Soru 10: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun
"Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7’nci Maddesi
gereğince, Devlet Su İşlerine ve Karayolları Genel Müdürlüğüne Ait Projelerin
Yapım İhalelerini Alan Yüklenicilerin, Yapım ve Üretim Sahası Kendilerine
Devredildikten Sonra İl Özel İdaresine Ödemeleri Gereken İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatı Bedelleri ile İdare Payını Ödemedikleri, 2017 Sayıştay denetim
raporundan anlaşılmaktadır.Bu kapsamda
kaç işyerinden ruhsat ve idare payı alınmamıştır?Kurum ne kadar gelir kaybına
uğramıştır?Bu durum yasal bir suç değil midir?”“TRAFOLAR NEDEN ELEKTRİK DAĞITIM
ŞİRKETİNE DEVİR EDİLMİYOR?”“Soru 11: 02.01.2014 tarih ve 28870
sayılı Resmi Gazete de yayımlanan, Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği’nin
4’üncü maddesine göre, enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi
dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır denilmesine rağmen, Bingöl İl Özel
İdaresi tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı okul, hastane ve hizmet
binaları için gerekli olan trafo kurulum giderlerinin Bingöl İl Özel İdaresince
karşılandığı tespit edilmiştir. Ayrıca trafoların bakımı halen idare tarafından
karşılandığı 2017 Sayıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.İdare neden
kendi bütçesinden trafolar ve enerji bağlantısı için harcama yapmıştır?Kurum
yaptığı bu harcamaları neden elektrik dağıtım firmasından talep etmemiştir?Trafolar
neden elektrik dağıtım şirketine devir edilmiyor?Kurumun şuana kadar bu
minvalde giderleri kaç Tl.dir. Burada kurum zarara uğratılmış sayılmaz mı?”“KURUM NEDEN İLGİLİLERDEN, İDARE PAYI
VE JEOTERMAL SU KULANIM ÜCRETLERİNİ TAHSİL ETMİYOR?”“Soru 12: 5686 sayılı Kanun gereği İl
Özel İdaresi tarafından, jeotermal kaynağı kullanan işletmelerden,ilgili
mevzuat hükümlerine göre idare payının tahsil edilmediği, yine Bingöl İl Genel
Meclisince jeotermal su kullanım bedellerine ilişkin tarifenin belirlenmediği
ve turizm belgeli termal tesislerden jeotermal su kullanım bedeli alınmadığı,
dolayısıyla yasa hükmünün işletilmediği ve gelir kaynağından yararlanılmadığı
gibi jeotermal su kaynaklarının dikkatli kullanılmadığı 2017 Sayıştay denetim
raporundan anlaşılmaktadır.Kurum neden ilgililerden, idare payı ve jeotermal su
kulanım ücretlerini tahsil etmiyor?Kurum bu ihlalle ne kadar gelir kaybına
uğratılmıştır?”“KURUM KİRADA OLAN MÜLKLERİN KİRASINI
TAHSİL ETMİYOR MU?”“Soru 13: Bingöl İl Özel İdaresinin
mülkiyetinde olan gayrimenkullerden kiraya verilenlerin Mahalli İdareler
Detaylı Hesap Planında yer alan hesap kodları itibariyle, muhasebe kayıtlarında
yer alması, hem Yönetmelik’in hem de Muhasebat Genel Müdürlüğünün yazıları
gereğidir. Ancak bu mülklerin kiralanmasına ilişkin işlemler muhasebe
kayıtlarına yansıtılmadığı 2017 Sayıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.Kurum kirada
olan mülklerin kirasını tahsil etmiyor mu? ediyorsa neden muhasebe kayıtlarında
görünmüyor?Kurumun bu durumda gelir kaybı var mıdır? Var ise ne kadardır?Bu
durum muhasebe sel kayıt hatasından mı kaynaklanıyor?”“KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMAK İÇİN
KANUNEN BELEDİYELERDEN DOĞAN ALACAK HAKLARINI NEDEN TAKİP VE TAHSİL ETMEDİ”“Soru 14: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu’nun da belirtilen, Belediyelerce tahakkuk edilen
emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarını korumak için
özel idaresinin belirteceği hesaba aktarması gerekmektedir denilse de. Bingöl’de
bazı ilçe belediyelerinin bu katkı paylarını 2017 yılında ve geçmiş yıllarda
tam olarak değil kısmi olarak yatırdığı, 2017 yılı sonu itibariyle ilçe
belediyelerinin ödenmemiş borcu bulunduğu, bazı belediyelerin katkı paylarını
hiç yatırmadığı ve yatırılmayan bu paylarla ilgili olarak resmi hiçbir yazışma
yapılmadığı Mali Hizmetler Müdürlüğünden alınan tahsilât belgelerinden ve
Bingöl İl Özel İdare yazışmalarından tespit edildiği,2017 Sayıştay denetim
raporundan anlaşılmıştır.İl özel
idaresi, kültür varlıklarını korumak için kanunen belediyelerden doğan alacak
haklarını neden takip ve tahsil etmedi?Kurum ne kadar gelir kaybına uğramıştır?”“NEDEN İÇ DENETİCİ ATANMADI?”“Soru 15: İç denetim, kamu idaresinin
çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik,
etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini
değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, danışmanlık
faaliyeti olup kanunen iç denetici atanması zorunlu kılınmış ve Bakanlar
Kurulu’nun 2013/4747 sayılı karar eki incelendiğinde Bingöl il özel idaresiiçin
3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen iç denetici atanmadığı
Sayıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.Kanunen
zorunlu olması ve bakanlar kurulunca 3 kadro ihdas edilmesine rağmen neden iç
denetici atanmadı?”“VERİLEN MİKRO KREDİLER, MUHASEBE
KAYITLARINDA GİDER OLARAK KAYIT EDİLDİĞİNDEN ALACAKLARIN TAKİBİ NASIL
YAPILIYOR”“Soru 16: Bingöl İl Özel İdaresi,
alacağı niteliğini sürdüren verilmiş mikro kredilerin, vadeleri 1 yıldan uzun
süreli olduğundan,muhasebe kayıtlarında Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında
izlenmesi gerekirken, doğrudan gider kaydedilerek muhasebeleştirilmesi ve bu
alacakların 2017 yılı içerisinde kurumun alacağı olarak kayıtlarda yer almaması
nedeniyle muhasebe kayıtlarındaki kurum alacakları doğruyu yansıtmadığı 2017
Danıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.Verilen mikro
krediler, muhasebe kayıtlarında gider olarak kayıt edildiğinden alacakların
takibi nasıl yapılıyor?Bu hatadan kaynaklı, geri ödemesinin vadesi geldiği
halde ödemesi yapılmayan, ancak fark edilmeyen kredi taksiti var mıdır? Varsa
ne kadardır?”
Demokratik Partisi Bingöl İl Genel Meclisi Grubu adına açıklamalarda bulunan
Meclis Üyesi Aydın Kaya, “Öncelikle HDP grubu olarak hiç kimseyi hedef almış
değiliz ve yine hiç kimseyi yolsuzlukla itham etmiyoruz. Eleştirilerimiz ve
sorgulamalarımız kurumsal bir anlayışla özel idare kurumunadır. ve halkımızın
bizlere yüklemiş olduğu sorumluluğumuzun da gereğidir” dedi. 22 İŞLEMDE MEVZUATA AYKIRI KUSURLU
İŞLEYİŞ TESPİT EDİLDİ, KUSURLAR KABUL EDİLDİKaya,
açıklamasında şunları söyledi:“Bingöl il
özel idaresinin Sayışta 2017 denetimi neticesinde kurumun faaliyet ve
işleyişine ait 22 işlemde mevzuata aykırı kusurlu işleyişin olduğunu tespit
etmiştir. Kurumun cevaben söz konusu yanlışlıklara tekrar düşmeyeceğini beyan
ederek hepsini kabul ettiği görülmektedir. Bu işleyiş neticesinde, kurum
hesaplarının güvenirlik ten uzak ve birçok konuda kurumun zarara uğratılmasına
mahal verilen kayıtların olduğu ve kurum gelirlerinin tahsil edilmeyip kurumu
zarara uğrattığı ortaya çıkmıştır.”65 SAYFALIK SAYIŞTAY DENETİMİNDEN
ORTAYA ÇIKAN SONUÇLARKaya, İl
Genel Meclisine verdikleri soru önergesinden, 65 sayfalık Sayıştay denetiminden
somut bir şekilde ortaya çıkan sonuçları şöyle açıkladı: “1. Çok ciddi
mali ve idari disiplinsizliğin olduğu ortaya çıkmaktadır.2.Bingöl il
özel idaresinin muhasebe verileri güven vermeyip, kurumun muhasebe kayıtları
üzerinden geleceğe ilişkin yapılan planlamalar da sağlıklı referanslar
değildir.3.İl özel
idaresi bir gelirlerini tahsil etmekte aciz bir durumda.ve kurum büyük gelir
kaybına uğramakta.4.Köye hizmet
götürme birliğine yasalarca belirlenen koşulların dışında para aktarımı
yapılmakta ve KİK denetiminde tabi olmadığı için KHGB yapılmaması gereken
ihaleler yapılmakta.”2017 SAYIŞTAY DENETİMİ SONUÇLARI
HAKKINDA SORU ÖNERGESİKaya, verilen
soru önergesinde Kurumun, raporda belirtilen kusurlu işleyiş ile ilgili ortaya
çıkan olumsuzlukların ne düzeyde olduğunu anlamak için, aşağıdaki açıklamalar
ışığında sorulan sorulara cevap verilmesini istediklerini belirterek, soru
önergesindeki içerikleri şöyle paylaştı: “KATILIM PAYI ÖDENDİĞİ HALDE MUHASEBE
KAYITLARINA ALIMADI”“Soru 1:2007 yılından itibaren 2017 yılı
sonuna kadar İller Bankası Anonim Şirketinin sermayesine katılım payı olarak
Bingöl İl Özel İdaresinin Genel Bütçe vergi gelirlerinden alacağı paydan 5.597.573,24-TLkesinti
yapılmıştır. Ancak 2017 yıl sonu muhasebe kayıtlarında, Mali Kuruluşlara
Yatırılan Sermayeler Hesabında İller Bankası Anonim Şirketindeki ortaklık payı
için 4.929.523,60-TL tutarında kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile
668.049,64-TL sermaye katılım payı ödendiği halde muhasebe kayıtlarına
alınmadığı Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.”“HESAPLARDA EKSİK GÖRÜLÜYOR”“Bingöl il
özel idaresinin iller bankası tarafından son 10 yılda ortaklık sermayesi için
kesilen meblağ 5,597,573,24 TL. Olmasına rağmen neden özel idare hesapları,
ilgili hesabında 4.929,523,60 TL. olarak görünmektedir?668,049,64.TL. fark
muhasebe sel bir kayıt hatası mıdır, yoksa ödenmiş gösterilip farklı bir amaçla
mı kullanıldı?Bu durum Bingöl il özel idaresinin iller bankasındaki hisse
oranında bir etki yaratmakta mıdır?”“HANGİ KURUMLARIN KAYITLARI DOĞRU?”“Soru 2:Bingöl İl Özel İdaresinin,
Bingöl Organize Sanayi Bölgesine %40 hisse oranıyla, Bingöl İş Geliştirme Ltd.
Şirketine % 70 hisse oranıyla, Bingöl Betonsan Anonim Şirketine % 83 hisse
oranıyla ve Bingöl Yem, Süt ve Besicilik Anonim Şirketine % 99,97 hisse
oranıyla iştirak ettiği tespit edilmiştir. Ancak Bingöl İl Özel İdaresince,
hissesi oranında, İlgili şirketler ile Organize Sanayi Bölgesine yatırılan sermaye
tutarlarının tam ve doğru bir şekilde muhasebeleştirilmediği, bu tutarların
bazen giderler hesabına ilgili yılın gideri olarak kaydedildiği, bazen de
kurumlara Verilen Borçlardan Alacaklar hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Ayrıca, Organize Sanayi Bölgesi ile ortak olunan şirketlerin malitabloları ile
Bingöl İl Özel İdaresinin muhasebe kayıtları karşılaştırıldığında, tutarların
birbirleri ile uyumsuz olduğu Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.Sermaye
olarak yatırılan ancak kurum hesabına gider olarak kayıt edilen ve geri alınmak
üzere kurumlara verilen borç olarak kayıt edilen meblağ kaç TL.dir?Sermaye
ortaklığı bulunan kurumlarla ile özel idaresi muhasebe kayıtları birbirleriyle
farklılığı kaç TL.dir?Hangi kurumun kayıtları doğrudur?”“KULLANILAN KREDİLERLE İLGİLİ 364 BİN
TL MUHASEBE KAYITLARINDA FARKLILIK VAR”“Soru 3:İller Bankası Anonim Şirketinin
resmi web sitesinden görülen kayıtlara göre, 31.12.2017 tarihi itibari ile,
Bingöl İl Özel İdaresinin İller Bankasına 2.213.118,54-TL tutarında kredi borcu
olduğu tespit edilmiştir. Ancak Bingöl İl Özel İdaresi 2017 yılı sonu muhasebe
kayıtlarında ilgili hesabın alacak kalanları toplamının 1.849.111,69-TL olduğu
görülmüştür. Kullanılan kredilere ilişkin olarak kurumlar arasında
364.006,85-TL tutarında muhasebe kayıtlarında farklılık olduğu, 2017 Sayıştay
denetim raporundan anlaşılmaktadır.Yıl sonunda
özel idare ile borçlu ve alacaklı olduğu kurumlarla teyit yazışmaları
yapılmıyor mu?Kurumlar arasındaki farklılık olan 364.006.85 tl ödenmiş
gösterilip farklı amaç için mi kullanıldı?”“FARKLI GİDERLEŞTİRİLDİ, TAKİBİ
YAPILMADI”“Soru 4:Bingöl İl Özel İdaresinin 2017
yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucu İl Özel İdaresine ait elektrik,
doğalgaz ve su abonelikleri ile diğer idarelere ait elektrik abonelikleri için
Bingöl İl Özel İdaresince, ödenen güvence bedelleri olarak toplamda
209,946,44.TL 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilerek
takibinin yapılması gerekirken, 630 Giderler Hesabı ile giderleştirildiği ve
takibinin yapılmadığı tespit edildiği Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.İl özel
idaresinin Su, Elektrik, doğalgaz ve diğer kurumların elektrik abonelikleri
için güvence bedeli olarak ödenen toplam 209,946,44.TL kurumun muhasebe
kayıtlarında gider olarak gösterilmesi muhasebe sel bir kayıt hatası mı?Sayıştayca
tespit edilen Bu durum fark edilmeseydi söz konusu depozitolar tahsil
edildiğinde kurum hesaplarına yatırılmaması durumunda nasıl fark edilecekti?”“İDARENİN TÜM VARLIKLARININ BİRÇOĞU
KAYIT DIŞI”“Soru 5:150 ilk madde malzeme hesabı, 250
Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yer altı ve yer üstü düzenleri hesabı, 252 Binalar
hesabı, 253 Tesis makine ve cihazlar hesabı, 255 demirbaşlar hesabı, 257
Birikmiş amortisman hesabı. Yukarıda
belirtilen hesaplarda kayıtlı Bingöl il özel idaresine ait 250,251 ve 252
hesaplarda kayıtlı olan taşınmazların, 19.06.2014 tarihinde çıkartılan kamu
taşınmazlarına ait kayıt kriterleri yönetmenliği esasına göre güncelleme
yapılmadığı, ve yine 150,253 ve 255 hesaplarında kayıtlı varlıklarının muhasebe
kayıtlarında farklılıkların olduğundan Bingöl il özel idaresinin tüm
varlıklarının bir çoğunun kayıt dışı olduğu fiili durum ile kayıtlı durum
arasında çok büyük farklılıkların olduğu Sayıştay denetiminden anlaşılmaktadır.Bu durumda
kurum envanterinde kayıtlı olmayan varlıklar kontrol dışı değil midir. kayıp
olması durumunda tespiti mümkünümdür nasıl?Yine kurumun varlıkları için her yıl
sonunda yapılan değer artışı ve ayrılan amortisman, muhasebe kayıtlarındaki
veriler üzerinden yapıldığı düşünülürse amortisman hesaplaması hatalı değil
midir?Toplamında Özel idaresi kayıtlarında olmayan varlıkların sevk ve
idaresini nasıl yapmaktadır?kayıtlarında görünmeyen cihazların resmi olarak
tamir bakımını nasıl yapmaktadır?”“ÖZEL İDARENİN PAYI TAHSİL EDİLMEDİ”“Soru 6: 3213 Sayılı Maden Kanunu'na
göre Bingöl il sınırları içerisinde faaliyet gösteren I-a grubu dışındaki maden
işletmelerinin hasılatlarından Bingöl il özel idaresine düşen payına ilişkin
takip, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle Bingöl İl Özel
İdaresinin payı olarak tahsil edilmesi gereken tutarların tespit edilemediği
2017 Sayıştay raporundan anlaşılmaktadır.Bingöl il özel idaresinin bu ihmal
neticesinde gelir kaybı ne kadardır?”“KONTROL DENETİMDEN ÇIKARTILIP İHALE
EDİLDİ”“Soru 7: Bakanlıklar ve merkezi idare
kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları
için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu
ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat
kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. İl Özel İdaresine
aktarılan ödeneklerin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasına izin
veren bir hüküm bulunmamasına rağmen ,Bingöl il özel idaresince farklı işlerin
için gelen toplam 28.544.274,56-TL tutarındaki ödeneğin KGB’ne aktarıldığı
tespit edilmiş, KHGB kapsamında yapılan ihaleler,6085 sayılı Sayıştay Kanunu,
4734sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunlarının tabi olmadığı için yapılan ihalelerin mevzuata uygun olmadığı Sayıştay
raporundan anlaşılmaktadır.Toplamda
28.544.274.56 TL. Ödenek neden köye hizmet götürme birliğine aktarılıp, 6085
sayılı Sayıştay Kanunu, 4734sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale
Sözleşmeleri Kanunları kapsamının dışına alınarak yasal kontrol denetimden
çıkartılıp ihale etmiştir?Bu kapsamda
yapılan ihaleler nasıl yapılmıştır? çağrı usulü ile yapılan ihale var mı? kaç
ihale yapılmış? Hangi firmalar % kaç kırım ile verilmiş?Bu durum yasal bir suç
teşkil etmiyor mu?”“51’NCİ MADDEYE AYKIRI BİR ŞEKİLDE
BORÇLANDIRILDI”“Soru 8: 5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanunu’nun “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları ”başlıklı 6’ncı
maddesinin (b) bendine ek fıkrasında; Belirtilen hükme göre, devreden ödenek
karşılığı nakdin de devredilmesi, ödeneklerin gönderiliş/tahsis amacı dışında
kullanılmaması gereklidir. Bu nedenle merkezi idareden ödenek gönderme onayı
ile gönderilen ödeneklerin başka amaçlarla kullanılması,5302 sayılı Kanuna
aykırılık teşkil etmektedir. Bingöl İl Özel İdaresinin tahsis amacı dışında
harcadığı ödenekler,2014 yılı için 11.282.979,12-TL, 2015 yılı için
2.627.448,98-TL 2016 yılı için 3.710.806,22-TL ve 2017 yılı için
3.157.178,94-TL olup toplamda 20.778.413.26 TL ,dir. Bingöl il özel idaresi bu
fiili durumla 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı
51’inci maddesine aykırı bir şekilde borçlandırdığı Sayıştay raporundan
anlaşılmaktadır.Neden Başka
kurumlar için tahsis edilen para kullanılarak Bingöl İl özel idaresi neden
20.778.413.26 borç altına sokulmuştur? Bu para hangi faaliyetler için
kullanılmıştır?Kurumun
borçlanması, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı
51’inci maddesine açıkça belirlenmişken neden kanun ön gördüğü şekilde
borçlanmaya cihetine gidilmemiştir?Bu durum yasal bir suç teşkil etmiyor mu?”“18’NCİ MADDE İHLAL EDİLEREK PARA
AKTARILDI”“Soru 9: Bingöl İl Özel İdaresi
bütçesinden 5355 sayılı Kanun'un 18’inci maddesinin üçüncü ve beşinci
fıkralarında belirtilen hükmünler doğrultusunda KHGB.ne hangi durumlarda para
aktarabileceğini belirtmektedir. Ancak Bingöl özel idaresi, 5355 sayılı
Kanun'un 18’inci maddesinin üçüncü maddesini ihlal ederek 2,118,488,76.TL,
beşinci maddesini ihlal ederek te 290.000,00-TL Köylere hizmet götürme
birliğine para aktardığı, Sayıştay denetim raporundan görülmektedir.Toplam
2.408.488.76 TL neden KHGB ne kanunca belirlenen hallerin dışında aktarıldı?Bu
yasal bir suç değil midir?”“KURUM NE KADAR GELİR KAYBINA
UĞRATILDI?”“Soru 10: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun
"Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7’nci Maddesi
gereğince, Devlet Su İşlerine ve Karayolları Genel Müdürlüğüne Ait Projelerin
Yapım İhalelerini Alan Yüklenicilerin, Yapım ve Üretim Sahası Kendilerine
Devredildikten Sonra İl Özel İdaresine Ödemeleri Gereken İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatı Bedelleri ile İdare Payını Ödemedikleri, 2017 Sayıştay denetim
raporundan anlaşılmaktadır.Bu kapsamda
kaç işyerinden ruhsat ve idare payı alınmamıştır?Kurum ne kadar gelir kaybına
uğramıştır?Bu durum yasal bir suç değil midir?”“TRAFOLAR NEDEN ELEKTRİK DAĞITIM
ŞİRKETİNE DEVİR EDİLMİYOR?”“Soru 11: 02.01.2014 tarih ve 28870
sayılı Resmi Gazete de yayımlanan, Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği’nin
4’üncü maddesine göre, enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi
dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır denilmesine rağmen, Bingöl İl Özel
İdaresi tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı okul, hastane ve hizmet
binaları için gerekli olan trafo kurulum giderlerinin Bingöl İl Özel İdaresince
karşılandığı tespit edilmiştir. Ayrıca trafoların bakımı halen idare tarafından
karşılandığı 2017 Sayıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.İdare neden
kendi bütçesinden trafolar ve enerji bağlantısı için harcama yapmıştır?Kurum
yaptığı bu harcamaları neden elektrik dağıtım firmasından talep etmemiştir?Trafolar
neden elektrik dağıtım şirketine devir edilmiyor?Kurumun şuana kadar bu
minvalde giderleri kaç Tl.dir. Burada kurum zarara uğratılmış sayılmaz mı?”“KURUM NEDEN İLGİLİLERDEN, İDARE PAYI
VE JEOTERMAL SU KULANIM ÜCRETLERİNİ TAHSİL ETMİYOR?”“Soru 12: 5686 sayılı Kanun gereği İl
Özel İdaresi tarafından, jeotermal kaynağı kullanan işletmelerden,ilgili
mevzuat hükümlerine göre idare payının tahsil edilmediği, yine Bingöl İl Genel
Meclisince jeotermal su kullanım bedellerine ilişkin tarifenin belirlenmediği
ve turizm belgeli termal tesislerden jeotermal su kullanım bedeli alınmadığı,
dolayısıyla yasa hükmünün işletilmediği ve gelir kaynağından yararlanılmadığı
gibi jeotermal su kaynaklarının dikkatli kullanılmadığı 2017 Sayıştay denetim
raporundan anlaşılmaktadır.Kurum neden ilgililerden, idare payı ve jeotermal su
kulanım ücretlerini tahsil etmiyor?Kurum bu ihlalle ne kadar gelir kaybına
uğratılmıştır?”“KURUM KİRADA OLAN MÜLKLERİN KİRASINI
TAHSİL ETMİYOR MU?”“Soru 13: Bingöl İl Özel İdaresinin
mülkiyetinde olan gayrimenkullerden kiraya verilenlerin Mahalli İdareler
Detaylı Hesap Planında yer alan hesap kodları itibariyle, muhasebe kayıtlarında
yer alması, hem Yönetmelik’in hem de Muhasebat Genel Müdürlüğünün yazıları
gereğidir. Ancak bu mülklerin kiralanmasına ilişkin işlemler muhasebe
kayıtlarına yansıtılmadığı 2017 Sayıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.Kurum kirada
olan mülklerin kirasını tahsil etmiyor mu? ediyorsa neden muhasebe kayıtlarında
görünmüyor?Kurumun bu durumda gelir kaybı var mıdır? Var ise ne kadardır?Bu
durum muhasebe sel kayıt hatasından mı kaynaklanıyor?”“KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMAK İÇİN
KANUNEN BELEDİYELERDEN DOĞAN ALACAK HAKLARINI NEDEN TAKİP VE TAHSİL ETMEDİ”“Soru 14: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu’nun da belirtilen, Belediyelerce tahakkuk edilen
emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarını korumak için
özel idaresinin belirteceği hesaba aktarması gerekmektedir denilse de. Bingöl’de
bazı ilçe belediyelerinin bu katkı paylarını 2017 yılında ve geçmiş yıllarda
tam olarak değil kısmi olarak yatırdığı, 2017 yılı sonu itibariyle ilçe
belediyelerinin ödenmemiş borcu bulunduğu, bazı belediyelerin katkı paylarını
hiç yatırmadığı ve yatırılmayan bu paylarla ilgili olarak resmi hiçbir yazışma
yapılmadığı Mali Hizmetler Müdürlüğünden alınan tahsilât belgelerinden ve
Bingöl İl Özel İdare yazışmalarından tespit edildiği,2017 Sayıştay denetim
raporundan anlaşılmıştır.İl özel
idaresi, kültür varlıklarını korumak için kanunen belediyelerden doğan alacak
haklarını neden takip ve tahsil etmedi?Kurum ne kadar gelir kaybına uğramıştır?”“NEDEN İÇ DENETİCİ ATANMADI?”“Soru 15: İç denetim, kamu idaresinin
çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik,
etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini
değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, danışmanlık
faaliyeti olup kanunen iç denetici atanması zorunlu kılınmış ve Bakanlar
Kurulu’nun 2013/4747 sayılı karar eki incelendiğinde Bingöl il özel idaresiiçin
3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen iç denetici atanmadığı
Sayıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.Kanunen
zorunlu olması ve bakanlar kurulunca 3 kadro ihdas edilmesine rağmen neden iç
denetici atanmadı?”“VERİLEN MİKRO KREDİLER, MUHASEBE
KAYITLARINDA GİDER OLARAK KAYIT EDİLDİĞİNDEN ALACAKLARIN TAKİBİ NASIL
YAPILIYOR”“Soru 16: Bingöl İl Özel İdaresi,
alacağı niteliğini sürdüren verilmiş mikro kredilerin, vadeleri 1 yıldan uzun
süreli olduğundan,muhasebe kayıtlarında Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında
izlenmesi gerekirken, doğrudan gider kaydedilerek muhasebeleştirilmesi ve bu
alacakların 2017 yılı içerisinde kurumun alacağı olarak kayıtlarda yer almaması
nedeniyle muhasebe kayıtlarındaki kurum alacakları doğruyu yansıtmadığı 2017
Danıştay denetim raporundan anlaşılmaktadır.Verilen mikro
krediler, muhasebe kayıtlarında gider olarak kayıt edildiğinden alacakların
takibi nasıl yapılıyor?Bu hatadan kaynaklı, geri ödemesinin vadesi geldiği
halde ödemesi yapılmayan, ancak fark edilmeyen kredi taksiti var mıdır? Varsa
ne kadardır?”
