Türkiye’de devletin yeniden yapılanma denince akla gelen ilk refleksi şudur: “Bir merkez bulalım, gerisi ona bağlansın.” Merkez bulunur, bağlanacak yerler de hiç zorlanmadan seçilir. Çünkü bazı iller vardır ki, ne yapsanız da “bağlanmaya müsaittir.” Bingöl gibi.
PTT yeniden yapılanıyor. 81 ildeki başmüdürlükler kapatılıyor, yerine 18 Bölge Müdürlüğü kuruluyor. Kulağa modern geliyor değil mi? Verimlilik, etkinlik, tasarruf… Bürokrasi sözlüğünün kutsal üçlemesi. Sonuç? Elazığ merkez oluyor. Bingöl ve Tunceli mi? Tabii ki “kapsam içinde.”
Zaten Bingöl’ün kaderi bu: Kapsanmak.
Ne zaman bir bölge müdürlüğü, ne zaman bir merkez tartışması açılsa, Bingöl hep “coğrafi olarak uygun ama idari olarak sakıncalı” bulunur. Uygundur ama olmaz. Yakındır ama merkez değildir. Potansiyeli vardır ama bir dahaki sefere.
Elazığ’a bağlı olmak Bingöl için yeni bir hikâye değil. Alışkınız. Karayolunda Elazığ tabelasını geçince devletle karşılaşırız. Kurumda, hastanede, üniversite ilişkilerinde, yatırımlarda… Hep bir üst başlık vardır: Elazığ. Bingöl ise dipnot. Parantez içi açıklama.
PTT 8. Bölge Müdürlüğü Elazığ’da kurulmuş. Bingöl ve Tunceli’yi kapsıyormuş. Ne güzel kapsıyorlar! Sanki üstümüze bir battaniye örtülmüş gibi. Isınan var mı, orası meçhul ama kapsanıyoruz işte.
İnsanın sormadan edemiyor: Bingöl ne zaman “kapsanan” değil de “kapsayan” olacak? Ne zaman “bağlı il” değil de “merkez il” diyecekler? Yoksa bu ülkede bazı illerin kaderi mi var: Hep bağlanacak, hiç bağlanılmayacak?
Bana göre: “Bu bir tesadüf değil.” Evet, değil. Bu bir refleks. Bingöl denince akla gelen ilk şey yatırım değil, merkez değil, yetki hiç değil. Akla gelen şey şu: “Zaten idare edilir.”
Oysa mesele PTT değil. PTT sadece son örnek. Mesele şu: Bingöl’e yıllardır biçilen rol. Seyirci rolü. Sahne kuruluyor, ışıklar yanıyor, merkezler dağıtılıyor. Bingöl ise locadan izliyor. Bilet parası da kendinden.
Elazığ’a hayırlı olsun. Gerçekten. Ama Bingöl’e de geçmiş olsun. Çünkü bir kez daha “olabilirdi” dediğimiz bir hikâyenin sonuna geldik. Ve her zamanki gibi jenerikte adımız küçük puntolarla yazıyor:
Bingöl – Bağlı İl.
- Fuat Sönmez
