Bizi İslâm ile müşerreflendiren Rabbimize hamd, ümmetinden olmayı şeref saydığımız Efendimiz (a.s.)’a salât ve selâm olsun.
“…Allah katında en değerli olanınız, O’na itaatsizlikten en fazla sakınanınızdır…” (Hucurât, 13)
Bütün insanlar fıtrat (İslâm) üzere yaratılmıştır. Biyolojik olarak da aynı yaratılış özelliklerine sahiptir. İlk yaratılışta insanlar aynı his ve duygularla donatılmıştır.
Fıtrat merhalesinden sonra insanlar değişir veya değiştirilir. Bu değişimle kişi özünden adım adım uzaklaşır. Bu uzaklaşma, fıtrata değil, şahsa inen bir balyoz mesabesindedir.
Dikte edilen her menfi düşünce insanı fıtrattan uzaklaştırır; yapılan müdahale de şahsın aleyhine yazılır. Kişisel tercih sebebiyle de olsa insan, neticede asli kişiliğini kaybeder. Kaldı ki İslâm dini, fıtrata müdahaleyi tavsiye etmez.
Her şeye rağmen İslâm, dönüşün yolunu kapatmış değildir. Fıtratı bozulanlar, son nefeslerine kadar özlerine dönme imkânına sahiptir.
Kimi insanlar, kaybettiği özünü yaşadığı pişmanlıktan kısa süre sonra yeniden elde etti; kimileri yıllarca bocaladı ve nihayetinde yitirdiği fıtratına geç de olsa kavuştu, bazıları ise nasipdâr olamamanın hüsranını yaşıyor ve yaşayacaktır.
Çocukluğuna dönmek; yaratılışını ve öz benliğini sahiplenmektir. Ârılığını ve duruluğunu kaybetmek, bir eşyayı yitirmek gibidir. Kişi peşine düşerse onu bulma ihtimali vardır; önemsemezse ondan mahrum kalacaktır.
Fakat kişinin özü, bir eşyadan çok daha kıymetlidir; bir eşyanın yerine yenisi alınabilir ama fıtratın yerine hiçbir şey konulamaz. Kişi İslâm'ı kaybederse onun yerine başka bir nesneyi veya duyguyu ikame edemez.
Fıtrat benzersizdir, katıksızdır; kaynağından yeni çıkmış sudan daha temiz ve saftır. Harici hiçbir maddeyi de kabul etmez. O, kendi kendine yeterdir.
Fıtrat, doğuşun tezahürüdür. O bakımdan her insan, doğduğu andan bulûğ çağına kadar bu anlayış üzere kabul edilir. Aynı yoldan devam edenler sahiplenmeyi idrâk edenlerdir. Fehmedemeyenler ise bir enkazı devralır.
Kişi ya çocukluğunda olduğu gibi özünü bir ömür muhafaza eder ya da yitirerek bu nimetten mahrum kalır. Seçeneği belirleyen kendisi olduğuna göre sonuç da şahsı bağlar. Kişinin fıtratına başkası müdahale etmişse o da yaptığının karşılığını bulacaktır.
Fıtratı bozulan şahıs, akıl yoluyla özüne dönebilme potansiyeline sahiptir. İbrahim gibi Rabbini bulabilir. Akıl bunun için kâfidir. Kişi, Allah'ın verdiği aklı yine Allah'ı bulmak için kullanabilir, kullanmalıdır da.
İnsanı Cenab-ı Hak nezdinde değerli kılan, fıtrat üzere kalması ve onu her türlü rüzgâra, güçlü fırtınaya karşı koruyabilmesidir.
Kişinin kendini değerli hissetmesi, Allah katındaki değerini değiştirmez. Çünkü fiillerine hüküm verecek olan kişinin kendisi değil, yüce Allah'tır.
Bir şahıs sabahtan akşama, akşamdan sabaha kadar “Ben takvalıyım.” desin; eğer Allah katında öyle değilse bu söylemin hiçbir faydası olmayacaktır. Mühim olan, kirâmen kâtibînin tuttuğu kayıtlardır. Allah yazılanlara bakacaktır.
Evet…
Memur veya amir olmak kişiye Allah katında bir derece kazandırmaz; bunlar dünyevî ve geçici makamlardır. Makam ve mevki sahibi olmak, hakiki manada kişiyi yüceltmez ama kulluğunu bir üst seviyeye taşımaya yardım ederse bu ittibanın tezahürü olarak yansır.
Hiçbir makam sahibi, mesuliyeti altındaki personelinden Allah katında üstün değildir. Kimin üstün olduğunu ne amir ne de memur bilebilir.
Amir, memuruna istediği kadar yukarıdan baksın, onu değersiz ve seviyesiz görsün bu, Cenab-ı Hak nezdindeki hakikati değiştirmeyecektir fakat ona merhametle muamele eder, şefkat kanatlarını açar ve üstünlük taslamazsa takva amirin yüzüne yansıyacaktır.
Patron ve işveren olmak da kişiyi arşa yüceltmez. Ancak itaatsizlikten sakınır, takva libasına sarılırsa bu tavır, akıbetini belirlemede dönüm noktası olacaktır.
Belediyenin ağır işlerini yapmak, inşaatta kürek sallamak, pazar tezgâhları arasında bağırmak, akşama kadar simit veya başka şeyler satmak utandırıcı değildir, itibar kaybına da yol açmaz lakin itaati kaybederse kapılar yüzüne sertçe kapanır.
Ne zenginlik ne de fakirlik takvanın ölçüsüdür. Her zengin kıymetli olmadığı gibi her fakir de şân, şeref sahibi değildir. Zenginlerin tamamının takva sınırına ulaşamayacağını söylemek de fakirlerin tümünü takvalı kabul etmek de hakkaniyetli değildir.
Kimi zenginler kimi fakirlerden üstün, kimi fakirler de kimi zenginlerden üstündür. Zenginlik, kimilerinde takvayla taçlanır; kimilerinde ise isyanla…
Ne zengin olmak ne de fakirlik tek başına cennet için yeterlidir.
Allah hiç kimsenin bankadaki parasına, evdeki altınlarına, kapıdaki araçlarına ve kat kat dairelerine bakmaz. Kişinin yırtık ayakkabı ve elbiseleri veya sofrasındaki kuru ekmeği de Allah katındaki değerini belirlemez; önemli olan dildeki söz ve bedendeki âmeldir.
Hiçbirimiz bir başkasına tepeden bakma hakkına sahip değiliz. Birileri dünyevî yönden bizden çok geride de olsa onları küçük görmek ne vicdanîdir ne de haddimizdir. İnsanları mal azlığı ve pejmürde kıyafetleri sebebiyle küçümsemeyiz, alaya alamayız, bakışlarımızla incitemeyiz. Bu, karanlık sokaklarda köhnemiş düşüncenin ürünü olur ancak.
Zekâsı üstün olanlar, zekâlarıyla cennete tapu almış değildir. Başarısızlık da değer kaybı değildir. Hiçbir başarısı olmayan da takvayı garantilemiş değildir. Başarı da başarısızlık da kişiyi takvalı veya takvasız yapmada ölçü olarak almak fıtratın şifresi değildir.
Açık olan bir kadın, tesettürlü bir kadından üstün değildir, üstünlük taslama hakkına da sahip değildir. Tesettürlü kadınlar öcü ve geri kalmış değildir, bön bön bakışlara layık olması düşünülemez. Bir kadını kıyafetinden dolayı yargılamak, sanık sandalyesine oturtmak ne vicdanî ne de insanîdir. Olsa olsa kirli ve küflenmiş zihniyetin ürünü olur.
Tesettürlü olmak, tek başına takva için yeterlidir, denilemez. Zira takva, hepten teslimiyettir.
Açık giyinmek, her ne kadar fıtrat ile barışık bir hâl olmasa da o şahıs hepten kötüdür demek fıtratın ahlakıyla ve düsturuyla bağdaşmaz.
Açık giyinmek ne medeniyetin ne de bilgeliğin nişanesidir. Açık olan kadının daha bilgili ve kültürlü olduğunu söylemek ne kadar yanlışsa kapalı kadının açık kadından daha takvalı olduğunu ileri sürmek de bir o kadar yanlıştır. Şahısları en iyi bilen Allah’tır.
Açık bir kadın veya bir erkek, sırf hüviyetinden dolayı diliyle ve bakışlarıyla tesettürlü bir kadını incitirse insanî ve vicdanî perdeyi yırtmıştır, demek aşırılık değildir.
Takvalı bir şahıs; özüyle, geleneğiyle, insanî prensipleriyle, medeniyetiyle takdire şayan eylem ve söylemlerle tam manasıyla barışıktır, demek iddialı bir cümle olsa da doğruluğu yadsınamaz.
Sözün tılsımı; uhrevi bir gayret ve düşünce olmadan hiçbir insan Allah katında itibar kazanmaz.
Son olarak…
Şahıslar arasındaki üstünlüğü belirleyen bizler değiliz, olamayız da. Bu, bizi aşan bir durumdur. Dolayısıyla takvayı dağıtmanın hiçbir akıllıca açıklaması olmaz. Bilhassa bu paylaşımdan büyük parçayı kendimize almak akıllı ve insaflı birinin işi değildir.
Herkes zaman kaybetmeden kendi fiillerini sorgularsa hakikate kısa yoldan ulaşabilir. Birilerini yargılamamız, yermemiz onlara seviye kaybı yaşatmayacaktır; belki biz elimizdekini kaybederiz.
Ve…
Şu yeryüzünde insanı Rabbi katında değerli kılan tek ölçü, O'nun rızası dâhilinde hareket etmektir. Yapılan bir eylemde Allah'ın rızası göz ardı ediliyorsa orada bir beğeni beklemek beyhûdedir. .
Makamımız, kapımızdaki araçlarımız, lüks dairelerimiz ve güzelliğimiz geçicidir. Şayet bunları Allah için sarf etmezsek ne Allah'ın hoşnutluğunu kazanırız ne de arzu ettiğimiz takva seviyesine ulaşabiliriz.
Durum böyleyken takvaya sarılmak ve onu elden bırakmamak, dünya ve ahiret için kazançlı bir yatırım olacaktır.
